1. Kayserispor’un TFF’ye Başvurusu ve Hukuki Gerekçesi
Trendyol Süper Lig’in 2025/2026 sezonunun tamamlanmasının ardından Zecorner Kayserispor Kulübü, Türkiye Futbol Federasyonu’na (TFF) resmi bir başvuruda bulunarak Süper Lig’in bu sezonunun tescil edilmemesini talep etmiştir.
Kayserispor'un başvurusunun temel gerekçesi; sezon içerisinde yargı makamlarınca yürütülen soruşturmalar kapsamında bahis ve maç sonucunu etkilemeye yönelik eylemlerin tespiti ile aynı ligde doğrudan rakip konumunda olan Kasımpaşa SK ve Eyüpspor kulüplerinin yönetimlerinin, belirli bir dönem boyunca aynı resmi kamu kurumu (TMSF) tarafından üstlenilmiş olmasıdır[1].
Yapılan açıklamada sezonun bu gelişmeler ışığında tescil edilmesinin sportif adalet ve rekabet eşitliği konularında kamu vicdanını tatmin etmesinin mümkün olmayacağından bahsedilmektedir.
2. Sürecin Kronolojik Analizi: Mali ve Sportif Soruşturmaların Çakışması
Süper Lig’in 2025 – 2026 sezonu, öncelikle mali suçlara yönelik yapılan soruşturmalardan hareketle etkilenmiş devamında ise yaşanan gelişmelerle soruşturmaların doğrudan konusu olmuştur.
- 30 Eylül 2025 | Kasımpaşa’nın TMSF’ye devri: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen mali suçlara yönelik bir soruşturma kapsamında, Kasımpaşa Sportif Faaliyetler A.Ş.'nin yönetimi mahkeme kararıyla TMSF’ye devredildi[2].
- 27 Ekim 2025 | TFF Başkanı’nın bahis açıklaması: TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu'nun profesyonel liglerdeki bir kısım hakemlerin bahis oynadıkları yönündeki açıklamalarını[3] takiben İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı doğrudan futbolun aktörlerini hedef alan geniş kapsamlı bir soruşturma başlattı.
- 10 Kasım 2025 | Eyüpspor Başkanı’nın Tutuklanması: Bahis ve müsabaka sonucunu etkileme odaklı soruşturmalar kapsamında aralarında Eyüpspor Başkanı Murat Özkaya’nın da bulunduğu bir kısım şüphelinin tutuklanmasına karar verildi[4].
- 16 Ocak 2026 | Eyüpspor’un TMSF’ye devri: Yürütülen soruşturmalar kapsamında başkanının tutuklanmasının ardından Eyüpspor Futbol Yatırımları A.Ş.’nin yönetimi de TMSF’ye devredildi[5].
- 4 Şubat 2026 | Kasımpaşa'nın Satışı: 30 Eylül 2025 tarihinden itibaren TMSF idaresinde bulunan Kasımpaşa Sportif Faaliyetler A.Ş. Kazancı Holding’e satılarak TMSF dönemi sona erdi[6].
Yaşanan bu süreçte 16 Ocak 2026 ile 4 Şubat 2026 tarihleri arasında aynı ligde yarışan iki farklı kulüp yaklaşık 20 günlük bir süre boyunca aynı kamu kurumu tarafından kayyum sıfatıyla yönetilmiş oldu.
3. Konuyla İlgili FIFA ve TFF Mevzuatı
A. FIFA Regülasyonları
Yerel federasyonların bağlı bulunduğu FIFA, çoklu kulüp sahipliği (multi-club ownership) ile ilgili olarak üye federasyonları bağlayıcı kuralları ortaya koymuştur. FIFA’nın anayasası olarak değerlendirilebilecek FIFA Statüsü (FIFA Statues) 15. Maddesinde çoklu kulüp sahipliği ile ilgili temel çerçeveyi çizmektedir.
FIFA Statutes - Article 15 (Obligations): "Each member association shall ensure that no natural or legal person (including holding companies and subsidiaries) exercises control over more than one club where the integrity of any match or competition could be jeopardised.[7]" (Üye federasyonlar; hiçbir gerçek veya tüzel kişinin, turnuva bütünlüğünün tehlikeye düşebileceği durumlarda birden fazla kulüp üzerinde kontrol uygulayamayacağını temin etmekle yükümlüdür.)
Yine Etik Kuralları düzenleyen Code of Ethics başlıklı talimatta da çoklu kulüp sahipliğinden kaçınılması gerektiği ifade edilmektedir.
FIFA Code of Ethics - Article 19 (Conflict of Interest): "Persons bound by this Code shall avoid any situation that could lead to a conflict of interest. Conflict of interest arises if persons... have, or appear to have, private or personal interests that detract from their ability to perform their duties with integrity, independence and objectivity.[8]" (Kişiler, çıkar çatışmasına yol açabilecek veya böyle bir algı doğurabilecek her türlü durumdan kaçınmalıdır.)
B. TFF Talimatları
Türkiye Futbol Federasyonu talimatlarında da çoklu kulüp sahipliği ve/veya yöneticiliğini düzenleyen kurallara Kulüplerin Futbol Dalında Tescili Talimatı’nda yer verilmiştir.
Madde 14 – Kulüplerin Mülkiyeti: “(1) Gerçek veya tüzel kişiler, aynı ligde yer alan birden fazla kulübü yönetemez, aynı ligde yer alan birden fazla kulübün hissedarı veya yönetim kurulu üyesi olamaz, aynı ligde yer alan birden fazla kulüpte doğrudan veya dolaylı hakimiyeti bulunamaz. (2) Birinci fıkrada belirtilen ilkelere aykırı şekildeki kulüpler aynı ligdeki müsabakalara iştirak edemezler.[9]”
Görüldüğü üzere gerek FIFA ve gerekse TFF ayrı ayrı ve açıkça aynı ligde yarışan birden fazla kulübün yönetiminde aynı gerçek veya tüzel kişilerin yer almasını hisse veya yönetime katılma oranına bakılmaksızın yasaklamıştır.
4. Geçmişte yaşanan MCO Örnekleri
Spor Tahkim Mahkemesi (CAS), çoklu kulüp sahipliği (MCO) ve ortak yönetim konularında katı bir "objektif risk" felsefesi yürütmektedir.
- UEFA v ENIC Kararı (CAS 98/200): Bir yatırım şirketi olan ENIC, AEK Atina ve Slavia Prag gibi Avrupa’nın farklı liglerinden 5 kulübün hisselerini satın almıştı. UEFA, bu kulüplerin aynı kupada oynamasını yasaklayınca ENIC konuyu CAS’a taşıdı. Çoklu kulüp sahipliği ile ilgili temel taş davası olarak nitelendirilebilecek bu kararda CAS; aynı şirkete ait iki kulübün karşı karşıya gelmesinde fiilen bir şike veya anlaşma aranmasına gerek olmadığına hükmetmiştir. Bu karar çoklu kulüp sahipliğine ilişkin düzenlemelerin rekabeti kısıtlayan bir müdahale değil, sportif bütünlüğü korumaya yönelik meşru ve orantılı bir düzenleme olduğunu kabul ederek, UEFA’nın MCO rejiminin normatif temelini oluşturmuştur. CAS’a göre, kamuoyunda dürüstlüğe dair en ufak bir şüphe algısının oluşması bile sporun doğasına zarar verecektir ve turnuva otoritesine ihraç yetkisi tanır[10].
- UEFA v Crystal Palace Kararı (2025): John Textor; Eagle Football Holdings isimli şirket üzerinden birden çok kulüp sahipliğini yürütmekteydi. Bu kulüplerden Crystal Palace ve Olympique Lyonnais aynı sezonda UEFA Avrupa Ligi’ne katılma hakkı kazanınca UEFA her iki kulübe MCO sorunlarını çözmesi için süre verdi. Verilen süürenin sonunda herhangi bir değişiklik olmayınca UEFA Crystal Palace’ın Konferans Ligi’nde oynamasına karar verdi. Konu CAS’a taşındı. Crystal Palace Textor’un azınlık hisseye sahip olduğunu, bu nedenle kulüp üzerinde bir hakimiyeti olmadığını ve MCO yaptırımlarının orantısız olduğunu öne sürdü. Fakat CAS UEFA’yı haklı buldu ve MCO konusundaki en ağır yaptırımlardan birisine imza atılmış oldu[11].
- Ankaraspor’un Küme Düşürülmesi (2009): 2009 yılında Ankaraspor; Ankara Büyükşehir Belediyesi ile güçlü kurumsal bağları bulunan yapısı ve aynı futbol ekosistemi içinde yer alan MKE Ankaragücü ile olan ilişkileri nedeniyle Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından incelemeye alınmıştır. Bu süreçte özellikle Melih Gökçek’in Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı olarak kulüp yapılanması üzerindeki etkisi ve oğlu Ahmet Gökçek’in Ankaragücü başkanlığı görevini üstlenmesi, iki kulüp arasında yönetimsel ve karar alma düzeyinde örtüşme bulunduğu yönündeki değerlendirmelerin temelini oluşturmuştur. TFF, bu yapının sportif rekabetin dürüstlüğünü ve kulüplerin bağımsızlığını zedelediği sonucuna ulaşarak Ankaraspor’un Süper Lig’den düşürülmesine karar vermiştir[12]. Karar sonrasında kulübün o sezon oynadığı tüm maçlar hükmen 3-0 mağlubiyet olarak tescil edilmiş, böylece Ankaraspor’un ligdeki sportif sonuçları tamamen geçersiz sayılmıştır. Bu olay, Türkiye’de çoklu kulüp kontrolü ve çıkar çatışması tartışmalarının erken ve sert bir örneği olarak değerlendirilmekte; UEFA’nın daha sonra geliştirdiği Multi-Club Ownership (MCO) yaklaşımıyla benzer şekilde bağımsızlık, fiili kontrol ve sportif rekabetin korunması ilkeleri çerçevesinde yorumlanmaktadır.
5. Hukuki Değerlendirme
Süper Lig’de yaşanan bu krizin, spor hukuku literatüründeki klasik Çoklu Kulüp Sahipliği (MCO) modellerinden ayıran çok ince ve hayati bir nüansı mevcuttur.
Yukarıdaki örneklerde gördüğümüz çoklu kulüp sahipliği yapıları; sportif veya ticari amaçlarla planlı bir şekilde kurgulanmış yapılardır.
Oysa Kasımpaşa ve Eyüpspor örneklerinde karşımıza çıkan durum; devletin adli ve mali mekanizmalarının, yürütülen ceza soruşturmalarının akamete uğramaması ve şirket varlıklarının korunması adına geliştirdiği tamamen geçici, adli ve koruyucu bir idari çözümdür. Bir kamu kurumu olan TMSF, burada bir ticari veya sportif başarı motivasyonu taşımamaktadır; tek amacı hukuki süreci yönetmektir. Bununla birlikte Eyüpspor ve Kasımpaşa kulüplerinin varlık sebebi de ticari ve sportif başarıdır. Hal böyle iken TMSF’nin yönetimleri devralma motivasyonu her ne kadar ticari ve sportif başarı değilse de; devir tarihinden itibaren yürüttüğü çalışma ticari ve sportif başarıya yöneliktir. Dolayısıyla burada MCO regülasyonlarına aykırılık durumu istenmeden ortaya çıkmış, aynı ligde yarışan ve aynı kurum tarafından yönetilen iki kulüp bir süre rekabet etmiştir.
Ancak UEFA ve CAS’ın geçmiş örneklerde görülen katı yaklaşımı, "niyet" ile "etki" arasındaki ayrımda genellikle "etki"ye öncelik vermektedir. TMSF’nin amacının ticari/sportif olmaması, 16 Ocak - 4 Şubat tarihleri arasında Süper Lig'de oluşan "ortak yönetim altındaki iki rakip" objektif gerçeğini ve bunun doğurduğu çıkar çatışması riskini ortadan kaldırmamaktadır.
Tüm bu hususlar ışığında şahsi değerlendirmem; meselenin UEFA ve CAS'ın emsal kararlarında titizlikle uygulanan “fiili kontrol” ve “sportif bütünlüğün korunması” doktrinleri kapsamında incelenmesi gerektiğidir. Mevcut durum uluslararası spor yargısı mercilerinin önüne taşındığı takdirde, MCO düzenlemelerinin ihlal edildiği sonucuna varılması kuvvetli ihtimal olarak gözükmektedir. Bu bağlamda, ihtilafın CAS nezdine intikal etmesi halinde, mevcut organizasyonel yapının kurallara aykırılık teşkil ettiği yönünde bir hüküm kurulması güçlü bir hukuki beklentidir.
Av. Murat MEVLEVİOĞLU
--------------
[1] https://kayserispor.org/genel/kayserispor-dan-tff-ye-flas-cagri---lig-bu-haliyle-tescil-edilmemeli
[2] https://www.trtspor.com.tr/haber/futbol/kasimpasa-tmsfye-devredildi-27916984
[3] https://www.tff.org/default.aspx?pageID=285&ftxtID=48811
[4] https://www.trthaber.com/haber/gundem/bahis-sorusturmasi-eyupspor-baskani-ve-7-kisi-tutuklandi-925430.html
[5] https://www.ntv.com.tr/sporskor/futbolda-bahis-sorusturmasi-eyupspora-kayyum-atandi-1707755
[6] https://www.borsaningundemi.com/haber/kayyum-atanan-kasimpasa-satildi-yeni-sahibi-kazanci-holding-1883352
[7] https://digitalhub.fifa.com/m/16d1f7349fa19ade/original/FIFA-Statutes-2024.pdf
[8] https://digitalhub.fifa.com/m/16d1f7349fa19ade/original/FIFA-Statutes-2024.pdf
[9] https://www.tff.org/Resources/TFF/Documents/TALIMATLAR/Kul%C3%BCplerin-Futbol-Dalinda-Tescili-Talimati.pdf
[10] https://arbitrationlaw.com/sites/default/files/free_pdfs/CAS%2098-200%20AEK%20et%20al%20v%20UEFA%20Award.pdf
[11] https://editorial.uefa.com/resources/02a0-1f5798b32beb-ab106cd55b7b-1000/cas_2025.a.11604_crystal_palace_football_club_v._uefa_nottingham_forest_football_club_olympique_lyonnais.pdf
[12] https://spor.haber7.com/spor/haber/442648-tffnin-ankaraspor-ile-ilgili-nihai-karari
