Çıkar amaçlı suç örgütleri; belirsiz sayıda suçu devamlı olarak işlemek amacıyla belirli bir suç programını gerçekleştirmek üzere kurulan, elverişli yapı, araç gereç ve üye sayısına sahip hiyerarşik yapılanmayı gerektirir.
TCK m.220’de, örgütlü şekilde işlenebilecek suçlar bakımından sınırlamaya gidilmemiştir. Dolayısıyla; finans piyasalarına sızmak, kurumsal ilişkilerden istifade etmek veya kamu görevinden kaynaklanan yetki ve sorumlulukları kötüye kullanmak gibi davranışlarla, aynı veya farklı konumlarda bulunan kişiler tarafından, Sermaye Piyasası Kanunu’nda tanımlanan beyaz yaka suçlarının veya TCK m.158’deki nitelikli dolandırıcılık suçunun örgütsel faaliyet çerçevesinde işlenmesi de mümkündür.
Örgütsel faaliyet kapsamında çıkar elde etmek amacıyla aynı veya farklı yönlerde hareket eden faillerin, TCK m.220’den doğabilecek sorumluluklarının yanında ve hatta suç örgütünün tespit edilememesi halinde bu suçtan bağımsız olarak;
Sermaye piyasası araçlarını etkilemek için; örgütsel faaliyetle veya işbirliği içerisinde çeşitli işlemler yaparak veya gerçeğe aykırı bilgi yayarak, fiyatları, fiyat değişimleri ile arz ve talepleri etkilemeye dönük fiillerden dolayı piyasası dolandırıcılığı ve henüz kamuoyuna açıklanmamış bilgilerden yararlanarak işlem yapılması halinde ise, içeriden öğrenenlerin ticareti (insider trading) suçları gündeme gelir.
Ayrıca;
Denetim ve/veya düzenleme yetkisine sahip kamu görevlilerinin, görevlerinden kaynaklanan yetkileri kötüye kullanmaları halinde işlenen suçlara iştirak veya görevi kötüye kullanma,
Kamu kurum ve kuruluşlarının denetim süreçlerinin etkisiz bırakılması karşılığında menfaat temin edilmesi halinde rüşvet,
Suçtan elde edilen gelirlerin şirketler, fonlar veya üçüncü kişiler üzerinden dolaştırılması halinde suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,
Gerçeğe aykırı vaatler üzerinden yanıltıcı işlem ve eylemlerle yatırımcıların aldatılması suretiyle menfaat sağlanmışsa nitelikli dolandırıcılık,
Belli bir şekilde kullanılması veya emanette tutulması için bırakılan eşya üzerinde kendisinin veya başkasının yararına tasarrufta bulunan kişi yönünden nitelikli güveni kötüye kullanma, zimmet veya haksız mal edinme,
Gibi suçlar ile gerçek ve tüzel kişiler için müsadere ve ruhsat iptali yaptırımları gündeme gelebilecektir.
Sonuç olarak; bahsi geçen suçların bireysel veya iştirak halinde değil, “elverişli yapı, üye sayısı ve araca gerece sahip hiyerarşik bir yapılanma çatısı altında” ve “belirli bir suç programını gerçekleştirmek amacıyla” işlendiği şüphesinin bulunması halinde, örgütlü suçlara ilişkin özel soruşturma yönetmelerine de başvurularak, örgütün hangi suçları işlemeyi hedeflediği veya işlediği, hangi yönetici ve üyelere sahip olduğu ve kimlerin icrai veya ihmali davranışları ile üye olmaksızın bilerek ve isteyerek örgüte veya mensuplarına yardımda bulunduğu hususlarının araştırılması gerekir.
Next