INTERPOL’ün 28 Kasım - 1 Aralık 2023 tarihlerinde yapılan 91. Genel Kurulunda kabul edilen “gümüş bülten” pilot uygulamasına ilişkin yasal çerçeve 2025 yılında yayımlanmıştır[1]. INTERPOL Gümüş Bülten/Difüzyon Pilot Uygulamasını Düzenleyen Hukuki Çerçeve incelendiğinde;

Gümüş bülten/difüzyonun, malvarlığının yerini tespit etmek, belirlemek, tanımlamak, bilgi edinmek ve gizli veya sürekli biçimde izlemek amacıyla çıkarılabileceği, yayınlanması için kesinleşmiş mahkumiyetin aranmadığı görülmektedir. Bültenin yayınlanması için; gerçek bir kişi hakkında ceza soruşturması bulunması, suç karşılığında öngörülen hapis cezasının üst sınırının en az 4 yıl olması, kişinin kimliğinin yeterince belirlenmesi, suç ile malvarlığı arasında bağlantının açıklanması ve adli sürece ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir.

Malvarlığının tespiti halinde her üye ülkenin ulusal merkez bürosunun INTERPOL Genel Sekreterliğini bilgilendireceği, talep eden devlet ile uluslararası adli yardımlaşmanın uygulanması ile elkoyma ve müsadere işlemlerinin gerçekleşebileceği düzenlenmiştir. INTERPOL’ün internet sitesinde yer verdiği faaliyet raporunda; 81 ülkenin pilot uygulamaya katıldığı, 200’den fazla gümüş bülten/difüzyon yayımlandığı, 2,2 milyar USD’lik malvarlığının araştırıldığı ve 40 milyon USD değerinde malvarlığının tespit edildiği ifade edilmiştir.

Gümüş bülten/difüzyon; suç gelirlerinin uluslararası düzeyde araştırılması için yeni bir bilgi paylaşımı mekanizması oluşturmuştur. Ancak bunun temel işlevi, malvarlığı değerlerinin tespit edilmesi olup, tespit edilen malvarlığı hakkında elkoyma veya müsadere kararı verilmesi ilgili devletlerin ulusal hukukları ve uluslararası adli işbirliği usullerine tabidir. Dolayısıyla gümüş bülten/difüzyon talebini alan Türkiye Cumhuriyeti’nin, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda elkoyma tedbiri için aranan şartlarını ve Anayasa m.35’de korunan mülkiyet hakkını gözetmelidir.

Türkiye Cumhuriyeti’nde yatırım fonlarının tasfiyesi sırasında yurt dışına kaçırıldığı iddia edilen varlıkların araştırılması, gümüş bültenin kullanım amacına oldukça uygun bir örnektir. Türkiye Cumhuriyeti’nin pilot uygulamaya katılım durumu ve somut olayda elkoyma ve müsadere şartlarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

INTERPOL’ün yayımladığı listede[2], Türkiye Cumhuriyeti yeni bülteni kabul eden devletler arasında gözükmemektedir. Açıklamaya göre;

“INTERPOL Genel Sekreteri Valdecy Urquiza şunları söyledi:

‘Suçluları ve şebekelerini yasadışı kazançlarından mahrum bırakmak, özellikle suç varlıklarının %99'unun geri alınamadığı göz önüne alındığında, uluslararası organize suçla mücadelede en güçlü yollardan biridir. INTERPOL, mali kazançlarını hedef alarak suç şebekelerini bozmaya ve dünya çapındaki topluluklar üzerindeki zararlı etkilerini azaltmaya çalışmaktadır.’

İtalyan Ceza Polisi Genel Müdür Yardımcısı ve Kamu Güvenliği Valisi Raffaele Grassi şunları söyledi:

‘İtalya, INTERPOL'ün Varlık İzleme ve Kurtarma Uzman Çalışma Grubuna başkanlık etmekten gurur duyuyor. Gümüş Bildirim ve Yayım'ın olumlu sonuçlar getireceğine ve küresel kolluk kuvvetlerini varlık kurtarma çabalarını artırmaya teşvik edeceğine inanıyoruz. Bu ilk Bildirimin, Uluslararası Organize Suçlar Sözleşmesi ve ‘parayı takip et’ ilkesine verdiği önemle özdeşleşmiş bir şehir olan Palermo'daki Guardia di Finanza'dan (Mali Güvenlik Güçleri) müfettişlerin talebi üzerine yayınlanmış olması özellikle önemlidir.’

INTERPOL'ün 2023 yılında Avusturya'nın Viyana kentinde düzenlenen 91. Genel Kurulu, GA-2023-91-RES-11 sayılı Karar ile Gümüş Bildirim ve Yayılım pilot uygulamasının geliştirilmesi ve uygulanmasını ana hatlarıyla belirlemiştir. Karar, Varlık İzleme ve Kurtarma Uzman Çalışma Grubunu, Genel Sekreterlikle işbirliği içinde, pilot uygulamanın kapsamını, formatını, koşullarını ve koruma önlemlerini tasarlamakla görevlendirmiştir.

Bildirimler 196 üye ülkenin tamamıyla paylaşılırken, duyurular seçilmiş ilgili ülkelere yönlendirilebilir. Genel Sekreterlik, yayınlanmadan veya dağıtılmadan önce her Gümüş Bildirim ve Duyuruyu Örgütün kurallarına uygunluk açısından inceleyecektir. Bu, INTERPOL Anayasası’nın 3. maddesine aykırı olarak siyasi amaçlarla kullanılmamalarını sağlamayı da içerir. Pilot aşama boyunca, Gümüş Bildirimlerin özetleri INTERPOL’ün web sitesinde yayınlanmayacaktır.

Pilot uygulamaya katılan ülkeler, toplamda en fazla 500 Gümüş Bildirim ve Gümüş Tanıtım talebinde bulunabilecek ve bu toplam, tüm katılımcı ülkeler arasında eşit olarak paylaştırılacaktır.

Pilot aşamaya katılan ülkeler ve bölgeler:

Cezayir, Arjantin, Avustralya, Belçika, Brezilya, Burundi, Çin, Kolombiya, Kongo, Ekvador, Estonya, Fransa, Gabon, Gürcistan, Cebelitarık (Birleşik Krallık), Gine, Macaristan, Hindistan, Irak, İtalya, Kazakistan, Kenya, Kore (Cumhuriyeti), Kuveyt, Letonya, Malavi, Malta, Moldova, Mozambik, Namibya, Hollanda, Yeni Zelanda, Nijerya, Kuzey Makedonya, Pakistan, Paraguay, Polonya, Portekiz, Katar, Rusya, Singapur, İspanya, İsveç, Trinidad ve Tobago, Ukrayna, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, Uruguay, Venezuela, Zambiya, Zimbabve”.

INTERPOL’ün konuya ilişkin bir başka açıklamasında[3]; “Bu girişim, pilot aşamaya katılan 81 ülkenin, INTERPOL Bildirimler ve Yayımlar Görev Gücü (NDTF) tarafından onaylandıktan sonra, 196 üye ülkenin tamamındaki polise işbirliği talebinde bulunmasına olanak tanır.” ifadesine yer verilmiş, pilot uygulamaya katılmayan Türkiye Cumhuriyeti de dahil INTERPOL’e üye tüm devletlerin gümüş bülten/difüzyon kapsamında olduğu belirtilmiştir. Bu açıklamadan; pilot uygulamaya dahil olmayan devletlerin gümüş bülten/difüzyon çıkaramayacağı, ancak çıkan bülten üzerine talep eden devletle uluslararası adli işbirliği çerçevesinde hareket etmesi gerektiği sonucuna varılmalıdır.

Prof. Dr. Ersan Şen

Av. Buğra Şahin

(Bu makale, sayın Prof. Dr. Ersan ŞEN tarafından www.hukukihaber.net sitesinde yayınlanması için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder.)

-----------

[1] https://www.interpol.int/en/How-we-work/Notices/About-Notices (Erişim tarihi: 28.10.2026)

[2] https://www.interpol.int/News-and-Events/News/2025/INTERPOL-publishes-first-Silver-Notice-targeting-criminal-assets (Erişim tarihi: 30.10.2026)

[3] https://www.interpol.int/en/Resources/INTERPOL-Spotlight/Spotlight-Issue-5-Notices-Diffusions/IMPACT-Silver-Notice-multi-million-dollar-success (Erişim tarihi: 30.10.2026)