Terörle mücadele görevi sırasında yaralanan ancak vazife malulü (gazi) sayılmayan personel için 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’na eklenen Geçici 20. madde kapsamında sağlanacak haklar netleşmiştir. Buna göre bu kişilere, aylık bağlanması da dahil olmak üzere toplam 21 hak tanınmaktadır.

Daha önce kaleme aldığımız “Terörle Mücadelede Yaralanan Ancak Vazife Malulü (Gazi) Sayılmayan Türk Silahlı Kuvvetleri Personeli İçin Önemli Mevzuat Değişikliği” başlıklı yazımızda, 7594 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemenin şartlarını, aylık tutarını ve başvuru sürecini ele almıştık. Maddede yer alan “1005 sayılı Kanun kapsamındakiler için ilgili mevzuatında sağlanan diğer haklardan yararlanır” ifadesinin uygulamada hangi hakları kapsayacağı ise personel tarafından en çok merak edilen konulardan biriydi.

Bu yazıda, Geçici 20. madde kapsamında aylık bağlanan kişilerin yararlanabileceği hakları, her bir haktan sorumlu kurumu ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususları ele alıyoruz.

Sağlanan Haklar ve Sorumlu Kurumlar

Geçici 20. madde kapsamında aylık bağlanan kişilere sağlanacak 21 hak ve bu hakların uygulanmasından sorumlu kurumlar aşağıdaki gibidir.

No

Sağlanan Hak

Sorumlu Kurum

1

Geçici 20. madde kapsamında aylık bağlanması (26-29 bin TL)

Sosyal Güvenlik Kurumu

2

Çocuklarının Millî Savunma Bakanlığına devlet memuru alımlarında öncelik sağlanması

Millî Savunma Bakanlığı

3

Günübirlik kart çıkarılmasında kart ücreti ve yıllık bandrol ücreti muafiyeti

Millî Savunma Bakanlığı

4

TSK’ya ait özel eğitim merkezlerine günübirlik girişte ücret alınmaması

Millî Savunma Bakanlığı

5

Ücretsiz seyahat hakkı kartı verilmesi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

6

Elektrik ücretinde %50 ve su ücretinde %40 indirim uygulanması

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

7

Hak sahipleri ve eşlerine AJet ile yapılacak yurt içi uçuşlarda %50, yurt dışı uçuşlarda %20 indirim

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

8

Doğal gaz ücretinde %50 indirim uygulanması

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

9

Otoparklardan ücretsiz faydalanılması

Belediyeler

10

GSM operatörlerinden %25 indirim uygulanması

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

11

Devlet Tiyatrolarından ücretsiz faydalanılması

Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü

12

Hac görevi için kontenjan sağlanması

Diyanet İşleri Başkanlığı

13

Çocuklarının KYK yurtlarında barınma ücreti muafiyeti

Gençlik ve Spor Bakanlığı

14

Emlak vergisinin alınmaması

Hazine ve Maliye Bakanlığı

15

Silah harcı ücreti muafiyeti

İçişleri Bakanlığı

16

Müze ve ören yerlerinden ücretsiz faydalanılması

Kültür ve Turizm Bakanlığı

17

Çocuklarının talepleri halinde istedikleri ilköğretim ve ortaöğretim okullarına kayıt yaptırılması

Millî Eğitim Bakanlığı

18

Kargo ücretlerinde %30 indirim uygulanması

PTT Genel Müdürlüğü

19

Sağlık hizmetlerinden katılım payı ve ilave ücret alınmaması

Sosyal Güvenlik Kurumu

20

İnternet ve sabit telefon faturalarında %25 indirim uygulanması

Türk Telekom Genel Müdürlüğü

21

Yükseköğretimde öğrenci katkı payı ve ikinci öğretimde öğrenim ücreti muafiyeti

Yükseköğretim Kurulu

Hakların Kapsamı

Listedeki hakları nitelikleri itibarıyla yedi grupta toplamak mümkündür.

1. Aylık bağlanması

Hak listesinin ilk ve temel unsuru, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanacak aylıktır. Aylık tutarı “17.135 gösterge × memur aylık katsayısı” formülüyle hesaplanır. 1 Temmuz–31 Aralık 2026 dönemi için uygulanan 1,575512 katsayısıyla bu tutar yaklaşık 26.996,40 TL’dir.

Listede aylığın 26-29 bin TL aralığında olacağı belirtilmiştir. Aylık memur katsayısına bağlı olduğundan katsayı artışlarıyla birlikte artacaktır. Kesin tutar SGK tarafından hesaplanacaktır.

2. Millî Savunma Bakanlığı tarafından sağlanan haklar

Bu grup, özellikle TSK personeli ve aileleri bakımından önem taşıyan haklardan oluşmaktadır:

- Hak sahibinin çocuklarına, Millî Savunma Bakanlığının devlet memuru alımlarında öncelik tanınacaktır.

- Günübirlik kart çıkarılmasında kart ücreti ve yıllık bandrol ücreti alınmayacaktır.

- TSK’ya ait özel eğitim merkezlerine günübirlik girişlerde ücret alınmayacaktır.

3. Ulaşım ve iletişim indirimleri

- Ücretsiz seyahat kartı: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verilecek kartla belirli toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanılabilecektir.

- Uçak bileti indirimi: Hak sahibi ve eşine, AJet ile yapılacak yurt içi uçuşlarda %50, yurt dışı uçuşlarda %20 indirim uygulanacaktır.

- Otopark: Belediyelere ait otoparklardan ücretsiz yararlanılabilecektir.

- GSM indirimi: GSM operatörlerinin faturalarında %25 indirim uygulanacaktır.

- İnternet ve sabit telefon: Türk Telekom faturalarında %25 indirim uygulanacaktır.

- Kargo: PTT kargo ücretlerinde %30 indirim uygulanacaktır.

4. Konut giderleri ve vergi

- Elektrik ve su: Listede elektrik ücretinde %50, su ücretinde %40 indirim uygulanacağı belirtilmiştir.

- Doğal gaz: Doğal gaz ücretinde %50 indirim uygulanacaktır.

- Emlak vergisi: Hak sahibinden emlak vergisi alınmayacaktır. 1005 sayılı Kanun kapsamındaki uygulamada bu muafiyet, 200 m²’yi aşmayan tek mesken için tanınmaktadır. Birden fazla konutu olanların veya bu sınırı aşan konutların durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

5. Eğitim hakları

- Hak sahibinin çocukları, talep etmeleri halinde istedikleri ilköğretim ve ortaöğretim okullarına kayıt yaptırabilecektir.

- Çocuklarından KYK yurtlarında barınma ücreti alınmayacaktır.

- Yükseköğretimde öğrenci katkı payı ve ikinci öğretimde öğrenim ücreti muafiyeti uygulanacaktır.

6. Sağlık hizmetleri

Sağlık hizmetlerinden yararlanırken katılım payı ve ilave ücret alınmayacaktır.

7. Sosyal, kültürel ve diğer haklar

- Devlet Tiyatrolarından ücretsiz yararlanılabilecektir.

- Müze ve ören yerlerine ücretsiz girilebilecektir.

- Diyanet İşleri Başkanlığınca hac görevi için kontenjan ayrılacaktır.

- Silah ruhsatı işlemlerinde silah harcı alınmayacaktır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

- Haklar aylığa bağlıdır. Listedeki haklardan yararlanabilmek için öncelikle SGK tarafından Geçici 20. madde kapsamında aylık bağlanmış olması gerekir. Aylık bağlanmayan kişi bu hakları talep edemez.

- Gazi statüsü anlamına gelmez. Bu haklar, kişiyi vazife malulü (gazi) statüsüne sokmaz. Kişi sonradan derece alarak vazife malulü sayılırsa Geçici 20. madde kapsamındaki aylığı kesilir ve tabi olacağı kanundaki haklardan yararlanır.

- Geriye dönük uygulanmaz. Aylık ve diğer haklar, geçmiş yıllar için toplu ödeme veya geriye dönük iade şeklinde uygulanmayacaktır. Aylık, başvuruyu takip eden aybaşından itibaren bağlanır.

- Aile bireylerinin kapsamı hakka göre değişir. Listede bazı haklar açıkça çocuklar (memur alımlarında öncelik, KYK yurtları, okul kaydı) veya eş (uçak bileti indirimi) için tanınmıştır. Diğer haklarda aile bireylerinin kapsamı, ilgili kurumun uygulamasına göre belirlenecektir.

- Başvuru süresi kaçırılmamalıdır. Geçici 20. madde kapsamındaki başvurular 01 Eylül 2026 tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Bu süre geçirilirse aylık ve ona bağlı haklar da kaybedilir.

- Uygulama esasları kurumlarca belirlenir. İndirim oranları ve hakların kullanım şartları, ilgili kurumların düzenlemeleriyle netleşecektir. Hak kullanımından önce sorumlu kurumdan güncel bilgi alınması önemlidir.

Haklardan Nasıl Yararlanılır?

Haklardan yararlanma süreci iki aşamalıdır: önce aylık bağlanması, ardından her hak için ilgili kuruma başvuru.

1. Kuruma başvuru: Kişi, olay tarihinde mensubu olduğu kuruma (örneğin TSK personeli için Millî Savunma Bakanlığı veya bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığı) yazılı olarak veya elektronik ortamda başvurur.

2. Sağlık kurulu raporu: Kurum, uygun gördüğü başvuru sahibini Sağlık Bakanlığınca belirlenen hastanelere sevk eder. Hastane, en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporunu düzenler.

3. SGK değerlendirmesi: Rapor ve olay belgeleri SGK’ya gönderilir. Şartları taşıyan kişilere SGK tarafından aylık bağlanır.

4. Hakların kullanılması: Aylık bağlandıktan sonra her hak için, yukarıdaki tabloda sorumlu olarak gösterilen kuruma başvurulur. Örneğin ücretsiz seyahat kartı için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il/ilçe müdürlüklerine, KYK yurt ücreti muafiyeti için Gençlik ve Spor Bakanlığına başvurulacaktır.

Önemli uyarı: Geçici 20. madde kapsamında yapılan başvurunun kabul edilmemesi halinde, ret işleminin tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açılabilir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; süre kaçırılırsa ret işlemi kesinleşir ve aylık ile ona bağlı haklar kaybedilebilir. Bu nedenle ret yazısının tebliğ tarihi mutlaka kayıt altına alınmalı ve vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.

Sonuç olarak; Geçici 20. madde, terörle mücadelede yaralanıp gazi sayılmayan personele yalnızca aylık değil, sağlıktan eğitime, ulaşımdan konut giderlerine kadar geniş bir sosyal hak paketi sunmaktadır. Açıklanan liste, maddedeki 1005 sayılı Kanun’a yapılan atıfın uygulamadaki karşılığını somut hale getirmiştir.

Bu hakların tamamı aylık bağlanmasına bağlı olduğundan, şartları taşıdığını düşünen personelin(olay tarihinde personel olanların) 01 Eylül 2027 tarihine kadar, olay belgelerini ve tıbbi kayıtlarını eksiksiz hazırlayarak başvuru yapması büyük önem taşımaktadır. Başvurusu kabul edilmeyenlerin ise 60 günlük dava açma süresini kaçırmaması gerekir.

Avukat Ferhat ÇALIŞKAN & Avukat Fırat ACAR