Haczin Düşmesinde ve Sıra Cetvelinde Esas Alınacak Haciz Tarihi

Öz

Hacizle bağlantılı tarihler, yani haciz talebi, icra müdürlüğünün haciz kararı, haczin sicile işlenmesi ve ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi, incelenen hukuki soruna göre farklı önem taşır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.03.2025 tarihli kararında taşınmaz, 29.04.2026 tarihli kararında sicile kayıtlı taşınır bakımından, haczin geçerliliği ve tamamlanmış sayılması için icra müdürlüğünün haciz kararını yeterli görmüş; sicile şerhi zorunlu saymamış ve İİK m.106-110 bakımından satış isteme süresini haciz kararı tarihinden başlatmıştır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de aynı ilkeyi istikrarlı biçimde uygulamaktadır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi ise sıra cetvelinde kesin hacizlerin infaz tarihine bakılmasını istemekte ve taşınmaz ile sicile kayıtlı araçlarda infaz tarihini sicile işlenme tarihi olarak uygulamaktadır. Daire, 02.03.2026 tarihli onama kararında sicil tarihini önceki hacizlerin düşüp düşmediğine ilişkin süre hesabında da esas almıştır. Böylece aynı soru, uyuşmazlığın hangi daireye gittiğine göre farklı cevaplanmaktadır.

Bu makalede, Hukuk Genel Kurulunun tespitinin haczin hukuken hangi anda meydana geldiğine ilişkin olduğu; bu nedenle sıra cetvelinde en azından hacizlerin ayakta olup olmadığının, tutarlılık gereği de sicile kayıtlı mallarda sıra önceliğinin icra müdürlüğünün haciz kararı tarihine göre belirlenmesi gerektiği savunulmaktadır. Sıra cetvelinde nihai incelemenin 6. Hukuk Dairesince yapıldığı göz ardı edilmemekle birlikte, daireler üstü kurul olan Hukuk Genel Kurulunun yaklaşımının dikkate alınmasının uygun olacağı kanaatindeyiz. Aykırılığın kesin çözümü ise içtihadı birleştirme yoluyla mümkündür.

Kaynak ve kapsam notu: Taraf adlarına, plaka ve parsel bilgilerine yer verilmemiş; alacaklılar gerektiğinde (A), (B), (C) ile gösterilmiştir. İnceleme Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi kararlarının tam metinlerine; Hukuk Genel Kurulu kararları ise gerekçeden aktarılan bölüm ile yayımlanan metinlerine dayanmaktadır. Aynı içerikli kararlardan biri ayrıntılı aktarılmış, diğerlerinin yalnızca tarih ve numaraları verilmiştir. Örneklerin bir kısmı varsayımsaldır.

1. Temel Ayrım: İki Soru, Tek Haciz Anı

Bir mal üzerinde birden fazla haciz bulunduğunda iki soru cevaplanır. Birincisi, haczin satış isteme süresi, satış talebinin geçerliliği ve sürenin durması bakımından hukuken ayakta olup olmadığıdır. İkincisi, ayakta olan hacizler arasında satış bedelinin hangi sırayla paylaştırılacağıdır; burada infaz veya kesinleşme tarihi, iştirak koşulları ve kanuni öncelikler belirleyicidir.

Bu iki soru farklı ölçütlerle cevaplanır; ancak ortak bir ön soruya dayanır: Haciz hukuken hangi anda meydana gelmiştir? Makalede savunulan görüşe göre aynı haczin süre bakımından bir tarihte, sıra bakımından başka bir tarihte meydana gelmiş sayılması, aynı haczin düşüp düşmediği sorusunun da uyuşmazlığın önüne geldiği daireye göre farklı cevaplanması hukuki güvenlikle bağdaşmaz. Sicile kayıtlı mallarda bu an, icra müdürlüğünün haciz kararı verdiği andır; sicil işlemi haczi doğurmaz, üçüncü kişilere karşı aleniyet sağlar.

2. İİK m.106 ve m.110 Çerçevesi

7343 sayılı Kanun’dan sonra satış isteme süresi bütün mallar için bir yıldır. 6352 sayılı Kanun’dan önce bu süre taşınmazlarda iki yıl, taşınırlarda bir yıl; bu Kanunla taşınmazlarda bir yıl, taşınırlarda altı ay olarak uygulanmıştır. Geçici m.18 uyarınca uygulanacak süre, yeni sistemin ilgili yerde yürürlüğe girdiği tarihle bağlantılıdır; Hukuk Genel Kurulunun 29.04.2026 tarihli kararına konu traktör haczinde de elektronik satışa geçişten önce konulan hacze altı aylık süre uygulanmıştır. Süre İİK m.19’a göre hesaplanır; son gün resmî tatile rastlarsa izleyen günde biter.

Satış talebiyle birlikte giderler peşin yatırılmalıdır; sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılmalı ve giderleri birlikte yatırılmalıdır (İİK m.106/4). İİK m.110 uyarınca süresinde satış istenmeyen malın haczi kalkar; sicildeki şerhin terkini ayrı bir işlemdir. Bu nedenle sicilde haciz kaydının bulunması, haczin hukuken ayakta olduğunu tek başına göstermez. Haczi muvakkat olan alacaklı bakımından İİK m.108’deki ayrı rejim de saklıdır.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Yaklaşımı

Kurulun 29.04.2026 tarihli, 2025/12-707 E., 2026/280 K. sayılı kararındaki ilke şöyledir:

“Taşınır bir malın usulüne uygun olarak haczedildiğinin kabulü için ise icra müdürlüğünce haciz kararı verilmesi yeterli olup haczin geçerliliği ve tamamlanmış sayılması için ayrıca siciline şerh verilmesi zorunlu değildir. Dolayısıyla İİK’nın 106 ve 110. maddeleri uyarınca haczin kalkıp kalkmadığı belirlenirken satış isteme sürenin başlama tarihi olarak icra müdürlüğünce haciz kararının verilme tarihi esas alınmalıdır.”

Kararda iki tespit vardır: Haciz, icra müdürlüğünün haciz kararıyla geçerli ve tamamlanmış olur; satış isteme süresi de “dolayısıyla” bu tarihten başlar. Süre kuralı, haczin tamamlanma anına ilişkin tespitin sonucudur.

Karar, 12. Hukuk Dairesinin 23.09.2024 tarihli, 2024/2411 E., 2024/7574 K. sayılı bozma kararına konu dosyaya ilişkindir. Sicile kayıtlı traktör üzerine 18.03.2022’de, icra müdürlüğünün haciz talebini kabulüyle haciz konulmuş; borçlu 19.09.2022’de haczedilmezlik şikâyetinde bulunmuş, alacaklı 29.11.2022’de satış istemiştir. Altı aylık sürenin son günü olan 18.09.2022 pazara rastladığından şikâyet tarihinde ayakta olan haciz, yargılama sırasında düşmüştür. İcra mahkemesi süreyi bir yıl kabul ederek direnmiş; Kurul direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur. Uyuşmazlığın merkezinde karar ile sicil tarihi farkı değil, sürenin altı ay mı bir yıl mı olduğu bulunsa da Kurul, karar tarihi ilkesini genel ilkeler arasında açıkça ifade etmiştir.

Kurulun atıf yaptığı 05.03.2025 tarihli, 2024/12-591 E., 2025/103 K. sayılı karar taşınmaza ilişkindir. Haciz talebi 05.08.2021’de kabul edilmiş, haciz 06.08.2021’de tapuya işlenmiş; aynı gün yapılan meskeniyet şikâyetinde tedbir kararı verilmemiş ve satış istenmemiştir. Kurul, haciz kararını yeterli sayarak şikâyetin ve istinafın süreyi durdurmadığını, haczin yargılama sırasında düştüğünü kabul etmiş; ayrıca İİK’da haczin yenilenmesi diye bir kurum bulunmadığını, her haczin yeni bir haciz olduğunu belirtmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Böylece ilke taşınmaz (2025) ve sicile kayıtlı taşınır (2026) bakımından Kurul düzeyinde yerleşmiştir.

Kurula göre satış isteme süresi ancak kanunda öngörülen hâllerde durur: istihkak davası (İİK m.97/8), takibi durduran ihtiyati tedbirli menfi tespit davası (İİK m.72/2-3) ve taksitle ödeme (İİK m.111/1) gibi. Şikâyet ise İİK m.22 uyarınca icranın geri bırakılmasına karar verilmedikçe icrayı ve süreyi durdurmaz; bu kural şikâyetin zaman kazanmak için kötüye kullanılmasını önler. Kurul bu hususların 25.02.2026 tarihli, 2025/12-499 E., 2026/120 K. ve 05.03.2025 tarihli kararlarda da vurgulandığını belirtmiş; Baki Kuru (İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara, 2013, s.113) ile Hakan Pekcanıtez/Cemil Simil’in (İcra ve İflas Hukukunda Şikâyet, İstanbul, 2017, s.323-325) görüşlerine dayanmıştır. Uygulamadaki sonuç şudur: Şikâyet derdest olsa bile alacaklı süresinde ve giderini yatırarak satış istemelidir.

Hukuk Genel Kurulu daireler üstü kuruldur; direnme üzerine verdiği karara o dosyada uyulması zorunludur ve kararları içtihat birliğinde yol göstericidir. Ancak 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 45. maddesindeki içtihadı birleştirme kararları gibi bağlayıcı değildir. İncelenen kararlar sıra cetvelini doğrudan konu almadığından, aşağıdaki görüş Kurulun haczin meydana gelme anına ilişkin tespitinden çıkarılan bir sonuç olarak sunulmaktadır. Ne var ki sıra cetvelinde hacizlerin ayakta olup olmadığı sorulduğunda, Kurulun doğrudan cevapladığı soru yeniden sorulmuş olur.

4. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin Uygulaması

Daire, haczedilmezlik şikâyetlerinde aynı formülü kullanmaktadır:

“Taşınmazın usulüne uygun olarak haczedildiğinin kabulü için İcra Müdürlüğünce haciz kararı verilmesi yeterli olup, haczin geçerliliği ve tamamlanmış sayılması için ayrıca tapu siciline şerh verilmesi zorunlu değildir. İİK’nın 106 ve 110. maddeleri uyarınca haczin düşmüş olup olmadığı belirlenirken sürenin başlama tarihi olarak icra müdürlüğünce haciz kararının verilme tarihi esas alınmalıdır.”

(Yargıtay 12. HD, 04.06.2026, 2025/9704 E., 2026/4086 K.; aynı yönde: 23.09.2024, 2024/2411 E., 2024/7574 K.; 12.01.2026, 2025/7391 E., 2026/18 K.; 11.06.2026, 2026/850 E., 2026/4347 K.; 24.06.2026, 2026/4697 E., 2026/4766 K.)

04.06.2026 tarihli kararda haciz 30.06.2020, tapu işlemi 06.07.2020 tarihlidir. Daire haciz tarihini esas alarak bir yıllık sürede usulüne uygun satış talebi bulunmadığını ve 31.07.2024 tarihli şikâyette haczin ayakta olmadığını belirtmiştir. Aynı hacze ilişkin önceki bir icra mahkemesi kararında tapu tarihi esas alınmış ve o kararda da haczin düştüğü tespit edilmiştir; olayda iki tarih sonucu değiştirmemiş, Daire buna rağmen ölçütü açıkça karar tarihi olarak ifade etmiştir. Ölçüt alacaklının talep tarihi değil, icra müdürlüğünün talebi kabul ettiği haciz kararı tarihidir.

Dairenin kararlarından süre hesabına ilişkin şu ek ilkeler de çıkmaktadır:

a) Süresinde satış dilekçesi verilmesi yetmez; tarifeye göre yatırılması gereken avansın ödendiği dosyadan ve UYAP kayıtlarından doğrulanmalıdır (12.01.2026). Buna karşılık usulüne uygun satış talebinin icra müdürlüğünce reddi talebi ortadan kaldırmaz; ret kararı satışın o an yapılamayacağına ilişkin bir tespittir (YİBBGK, 16.02.2018, 2016/4 E., 2018/1 K., İstanbul BAM 17. HD kararında aktarıldığı şekliyle). Ancak araçlarda İİK m.106/4’ün aradığı kıymet takdiri talebi bulunmuyorsa geçerli satış talebinden söz edilemez (6. HD, 19.03.2025, 2025/845 E., 2025/1153 K.).

b) İİK m.121 uyarınca açılan ortaklığın giderilmesi davası süresince satış isteme süresi işlemez; haciz ile dava tarihi arasındaki süre ve kesinleşmeden sonraki süre hesaba katılır. Süre yeniden başlamaz, durur (11.06.2026). Kurulun kanuni dayanak vurgusu karşısında bu sonuç her türlü davaya genişletilmemelidir.

c) Aynı dosyadaki hacizler ayrı ayrı incelenir; Daire, şikâyetten önceki son hacze ilişkin satış talebinin varlığını icra müdürlüğünden sorarak karar vermiştir (24.06.2026). Her haciz yeni bir haciz olduğundan, düşen haczin yerine konulan haciz eski haczin sırasını devralmaz.

d) Şikâyetten önce düşen haciz için başvuru fuzulidir; şikâyetten sonra düşen haciz için konusuz kalan şikâyetin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir ve yargılama giderleri HMK m.331/1 uyarınca şikâyet tarihindeki haklılık durumuna göre belirlenir (HGK, 29.04.2026; 12. HD, 24.06.2026). Daire kararlarında bu ayrımın ifadesinde zaman zaman farklılık görülse de (04.06.2026) Kurulun ayrımı açık bir çerçeve sunmaktadır.

5. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin Sıra Cetveli Ölçütü

Daire bu ölçütü yıllardır aynı cümleyle ifade etmektedir:

“Sıra cetveli düzenlenirken kesin hacizlerin infaz tarihlerine, ihtiyati hacizlerin ise kesinleşme tarihlerine bakılır.”

(Yargıtay 6. HD, 25.06.2026, 2026/2729 E., 2026/2847 K.; aynı yönde: 30.05.2024, 2023/3407 E., 2024/1854 K.)

Daireye göre ilk kesin haciz veya ilk kesinleşen ihtiyati haciz ile buna iştirak edebilecek hacizler belirlenmeli; sıra cetveli bu tarihler ve usulî müktesep haklar dikkate alınarak düzenlenmelidir. Aynı gün konulan hacizlerde saat ve dakika araştırılır; tespit edilemezse garameten paylaştırılır. İhtiyati haciz, ödeme süresinin (genel haciz yolunda yedi, kambiyo senetlerine mahsus yolda on gün) son günü mesai saati bitiminde kesinleşir. İİK m.100, kural olarak 6183 sayılı Kanun’a göre konulan hacizlere uygulanmaz; buna karşılık ilk haciz kamu alacağı için konulmamışsa kamu alacağı, 6183 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca bu hacze iştirak eder (30.05.2024).

Dairenin uygulamasında taşınmaz haczinin infaz tarihi sicil şerhinin tarihidir. Daire 30.05.2024 tarihli kararında bunu, taşınmaz haczinin “ancak resmi siciline şerh edilmekle hüküm ve sonuç doğurabileceği” gerekçesine dayandırmıştır. Bu gerekçe, Hukuk Genel Kurulunun sicile şerhin zorunlu olmadığına ilişkin tespitiyle doğrudan çatışmaktadır. Oysa “infaz tarihi” formülü infazın hangi işlemle gerçekleştiğini tanımlamaz; Kurulun tespitiyle birlikte okunduğunda, sicile kayıtlı mallarda tamamlanmış haczin infaz tarihi haciz kararı tarihi olarak anlaşılabilir. Gerilim formülden değil, uygulanış biçiminden doğmaktadır. Sicile kayıtlı olmayan taşınırların fiilen haczinde veya üçüncü kişideki alacakların haczinde infaz anı ise kendi işlemlerine göre ayrıca belirlenir.

6. 6. Hukuk Dairesi Kararlarının Somut Olaylarda Değerlendirilmesi

6.1. Sicil tarihi çizgisi: 02.03.2026 tarihli karar

Ortaklığın giderilmesi yoluyla satılan taşınmaz hissesinin bedeli için 20.09.2016’da düzenlenen sıra cetveline, yedinci sıradaki alacaklı (C) itiraz etmiştir. (C), önceki alacaklıların haciz kararı tarihinden itibaren eski iki yıllık süre içinde satış istemediklerini ve hacizlerinin düştüğünü ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi haciz kararını yeterli, tapu kaydını bildirici sayarak şikâyeti kabul etmiş; bölge adliye mahkemesi ise hacizde gözetilecek tarihin tapu kaydına işlenme tarihi olduğunu belirterek şikâyeti reddetmiştir. Temyizde karar tarihine göre hesap açıkça ileri sürülmüş; Daire kararı onamıştır. (Yargıtay 6. HD, 02.03.2026, 2026/566 E., 2026/753 K.; İstanbul BAM 17. HD, 27.11.2025, 2022/300 E., 2025/1581 K.)

(A) 1. sıra

Haciz kararı: 26.11.2004 | Tapuya işlenme: 29.11.2004 | Satış talebi: 29.11.2006

• Haciz kararı tarihine göre: Süre 27.11.2006’da dolmuş; haciz düşmüş.

• Tapu tarihine göre: Talep sürenin son gününde; haciz ayakta.

(B) 2. sıra

Haciz kararı: 16.07.2009 | Tapuya işlenme: 31.08.2009 | Satış talebi: 23.08.2011

• Haciz kararı tarihine göre: Talep süre dışında; haciz düşmüş.

• Tapu tarihine göre: Talep süresinde; haciz ayakta.

(C) 7. sıra

Haciz kararı: 21.05.2010 | Tapuya işlenme: 02.06.2010 | Satış talebi: 30.11.2011

• Haciz kararı tarihine göre: Talep süresinde; haciz ayakta.

• Tapu tarihine göre: Talep süresinde; haciz ayakta.

(A) ve (B) için haciz kararı tarihleri temyiz dilekçesinde ve ilk derece kararının dayandığı incelemede gösterilen tarihlerdir; (B)’nin tarihi bölge adliye mahkemesi kararında yenileme talebi olarak nitelendirilmiştir.

Bu karar üç yönden önemlidir. Birincisi, iki tarih arasındaki fark (A) ve (B)’nin hacizlerinin ayakta kalıp kalmayacağını, dolayısıyla bedelin kime ödeneceğini doğrudan belirlemiştir. İkincisi, sicil tarihi yalnızca sıra önceliğinde değil, Hukuk Genel Kurulunun 05.03.2025 tarihli kararında doğrudan cevapladığı süre sorusunda da uygulanmıştır. Üçüncüsü, onama Kurulun bu kararından sonra verilmiş, ancak ilamda Kurulun tespiti tartışılmamıştır. Aynı olgular haczedilmezlik şikâyeti olarak 12. Hukuk Dairesine gelseydi, (A) ve (B)’nin hacizleri düşmüş sayılacaktı.

Taşınmaz ve araç haczinde sicil tarihini esas alan diğer kararlar şunlardır: 30.10.2023, 2022/5375 E., 2023/3538 K.; 30.05.2024, 2023/3407 E., 2024/1854 K.; 13.10.2025, 2025/2177 E., 2025/3345 K.; 03.06.2026, 2026/2346 E., 2026/2357 K. Bunlardan üç noktanın altı çizilmelidir:

a) 2023 tarihli kararın bölge adliye mahkemesince aktarılan gerekçesi, sicil tarihini İİK m.91 ve TMK m.1010’a dayandırmaktadır (7.5. bölüm).

b) 13.10.2025 tarihli kararda haciz kararı 01.12.2022, araç kaydına işlenme 02.12.2022 tarihlidir. Derece mahkemeleri şerhi bildirici saydıkları hâlde sicil tarihini esas alarak iki haczi aynı günlü kabul etmiş ve garameten paylaştırma yapılmasını istemiştir. Haciz kararı tarihi esas alınsaydı sonuç garame değil öncelik olabilirdi. Ölçüt, Kurulun 29.04.2026 tarihli kararına konu olan mal türüne, sicile kayıtlı araca da uygulanmıştır.

c) 03.06.2026 tarihli kararda talep tarihi (01.04.2024) yerine sicil tarihi (02.04.2024) esas alınmıştır. Talep tarihini reddetmesi bakımından bu sonuç makaledeki görüşle çelişmez; çatışma, sicil tarihinin haciz kararı tarihinin yerine konulmasındadır. Cetvelin iptali ayrıca tescil masrafları ile satış giderlerinin öncelikle karşılanması gerekçesine dayandığından, iptal sonucu talep tarihinin benimsendiği anlamına gelmez.

6.2. Kesin hacze dönüşmemiş ihtiyati haciz

25.06.2026 tarihli, 2026/2729 E., 2026/2847 K. sayılı kararda itiraz eden alacaklının ihtiyati haczi (07.03.2016) diğer alacaklının kesin haczinden (29.12.2015) sonradır ve sıra cetvelinin düzenlendiği tarihte kesin hacze dönüşmemiştir; İİK m.100 bilgi cevabı da bunu doğrulamıştır. İlk derece mahkemesi, alacağın takipten önce açılmış davaya dayandığını gözeterek İİK m.268 ve m.100/2 kapsamında iştirak kabul etmiş; Daire, sonraki tarihli ve kesinleşmemiş ihtiyati haczin önceki kesin hacze iştirak edemeyeceğini, alacaklının hukuki yararı bulunmadığını belirterek kararı bozmuştur. Daha önce konulan ihtiyati tedbir de ihtiyati haczin tarihini geriye götürmemiştir.

Aynı yönde: 12.03.2026, 2026/1827 E., 2026/1832 K.; 10.06.2026, 2026/2126 E., 2026/2541 K. Son kararda İİK m.264/5’e dayanılarak “kesin haciz koydurmayan alacaklının sıra cetveline itiraz hakkı bulunmamaktadır” denilmiştir. Şikâyete ilişkin 12.03.2026 tarihli kararda ise sonucun hukuki yarar yokluğundan usulden değil, esastan ret olması gerektiği belirtilmiştir. Dairenin güncel uygulaması kesinleşmemiş ihtiyati haciz alacaklısına pay ayrılmaması yönünde katıdır; İİK m.268 ve m.100 kapsamındaki iştirak formülde yer alsa da incelenen olayların hiçbirinde kabul edilmemiştir. Makaledeki haciz kararı tarihi ölçütü kesin hacizlere ilişkindir; ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi koşulunun yerine geçmez.

7. Sıra Cetvelinde de Haciz Kararı Tarihinin Esas Alınması Gerektiği Görüşü

Kararlar, Hukuk Genel Kurulu ve 12. Hukuk Dairesi ile 6. Hukuk Dairesi arasında tek bir kararla sınırlı olmayan, yerleşik bir içtihat aykırılığı bulunduğunu göstermektedir. Görüşümüzün gerekçeleri şunlardır:

7.1. Kurulun tespiti haczin meydana gelme anına ilişkindir

Kurul haciz kararını yalnızca sürenin başlangıcı olarak değil, haczin “geçerliliği ve tamamlanmış sayılması” için yeterli işlem olarak nitelendirmiştir. Sıra cetvelinde “infaz tarihi” araştırılırken sorulan soru da haczin hangi anda uygulanıp tamamlandığıdır.

7.2. Asgari sonuç: Hacizlerin ayakta olup olmadığı Kurulun ölçütüyle belirlenmelidir

Sıra önceliğinde sicil tarihini savunan görüş benimsense bile, sıra cetvelinin ilk aşamasında hacizlerin süre geçtiği için düşüp düşmediği Kurulun ölçütüyle belirlenmelidir; çünkü bu, Kurulun doğrudan cevapladığı sorudur ve cevabı uyuşmazlığın türüne göre değişmemelidir. 02.03.2026 tarihli onama kararı, sıra tartışmasından bağımsız olarak bu yönüyle Kurulun yaklaşımıyla bağdaşmamaktadır. Bu, görüşümüzün en güçlü dayanağıdır.

7.3. Aynı haczin iki doğum tarihi olmamalıdır

Süre karar tarihine, sıra sicil tarihine göre belirlenirse aynı haciz, iki tarih arasında süre bakımından tamamlanmış, öncelik bakımından henüz doğmamış sayılır. Böylece süre alacaklı aleyhine erken başlar, öncelik ise yine alacaklı aleyhine geç doğar. Asgari sonuç kabul edildiğinde tutarlılık, sıra önceliğinde de aynı tarihi gerektirir.

7.4. Sicil işleminin hızı sırayı belirlememelidir

Haciz kararından sonraki sicil işlemi alacaklının iradesi dışındaki idari bir süreçtir; iş yükü, yazışma, müzekkerenin iadesi veya sistem sorunları bu süreyi uzatabilir. 30.05.2024 tarihli kararda bir haciz talebinin sistem bağlantı hatası nedeniyle sonuçlandırılamaması, 13.10.2025 tarihli kararda ise bir günlük sicil farkının olası önceliği garameye dönüştürmesi bu riskin somut örnekleridir. Haciz kararı tarihi ise önceliği, dosya kayıtlarıyla doğrulanabilen bir tarihe bağlar.

7.5. İİK m.91, TMK m.1010 ve m.1023 sicil tarihini zorunlu kılmaz

İİK m.91, taşınmazın haczedilmesi üzerine icra dairesinin bunu tapuya bildirmesine ilişkindir; bu yapı haczin bildirimden önce gerçekleştiğini gösterir. TMK m.1010, haczi tapuya şerh verilebilecek tasarruf yetkisi kısıtlamaları arasında sayar ve şerhin kısıtlamayı sonradan kazanılan haklara karşı ileri sürülebilir kıldığını öngörür; TMK m.1023 de sicile iyiniyetle güvenerek aynî hak kazanan üçüncü kişiyi korur. Bu hükümler sicilin üçüncü kişiler bakımından işlevini düzenler. Sıra cetvelindeki uyuşmazlık ise sicile güvenerek aynî hak kazanmayan, her biri borçlunun malına kendi takibiyle başvuran haciz alacaklıları arasındadır. Sicil şerhinin üçüncü kişiler bakımından önemi saklıdır; ancak bu önem alacaklılar arasındaki sıranın sicil tarihine göre kurulmasını zorunlu kılmaz.

7.6. Uygulama kolaylığı itirazı

13.10.2025 tarihli karara konu ilk derece kararında, karar tarihinin esas alınması hâlinde İİK m.100 için bütün takip dosyalarının incelenmesi gerekeceği ileri sürülmüştür. Oysa haciz kararı her dosyada kayıtlıdır ve bildirilmesi yeni bir araştırma değildir. 6. Hukuk Dairesi zaten aynı gün hacizlerde saat ve dakikanın, satış talebinde de gider ve ödeme kayıtlarının incelenmesini istemektedir. Tek ve tutarlı bir ölçüt uyuşmazlıkları uzun vadede azaltır.

7.7. Belirlilik sınırı

Ölçüt, haciz kararının ada, parsel, bağımsız bölüm veya plaka gibi bilgilerle belirli ya da açıkça belirlenebilir bir mala yönelmesini varsayar. 30.05.2024 tarihli karardaki gibi haciz talebi sicil sorgusunda borçluyla eşleştirilemediği için mala hiç yönelememişse, haczin o mal üzerinde doğduğu kabul edilemez. Bu sonuç şerhin kurucu olmasından değil, haczin konusunun belirlenememesinden kaynaklanır; böylece o kararın sonucu Kurulun tespitiyle çatışmadan açıklanabilir. Uygulamada haciz kararlarında malın açıkça gösterilmesi ve kararın zaman bilgisinin dosyadan tespit edilebilmesi bu nedenle önemlidir.

7.8. Nihai inceleme ve Hukuk Genel Kurulunun konumu

Sıra cetveli uyuşmazlıklarında son sözün 6. Hukuk Dairesinde olduğu ve Dairenin yerleşik uygulamasının sicil tarihi yönünde olduğu göz önünde tutulmalıdır; haciz kararı tarihini esas alan bir cetvel denetimde bozulma riski taşır. Bununla birlikte şu hususlar Kurulun yaklaşımını tercih edilir kılmaktadır:

Birincisi, Kurul daireler üstü kuruldur ve ilkeyi taşınmaz ile sicile kayıtlı taşınır bakımından istikrarlı biçimde tekrarlamıştır.

İkincisi, Dairenin sicil tarihini gerekçelendiren kararları Kurulun 2025 ve 2026 kararlarından öncedir; sonraki kararlar ise Kurulun tespitini tartışmayan onama kararlarıdır.

Üçüncüsü, 02.03.2026 tarihli onama ile aykırılık, Kurulun doğrudan cevapladığı süre sorusuna da yayılmıştır.

Dördüncüsü, Dairenin “infaz tarihi” formülü, değiştirilmeden Kurulun tespitine uygun yorumlanmaya elverişlidir.

Bu nedenle, her ne kadar 6. Hukuk Dairesinin kararları taşınmaz ve sicile kayıtlı araçlarda haczin sicile işlendiği tarihin esas alınması yönünde olsa da, Yargıtay’ın daireler üstü kurulu olan ve güncel kararlarında haczin icra müdürlüğünün haciz kararıyla tamamlandığını açıkça kabul eden Hukuk Genel Kurulunun yaklaşımının sıra cetvelinde de dikkate alınmasının uygun olacağı kanaatindeyiz. Aynı haczin aynı olgular karşısında hangi daireye gittiğine göre hem ayakta hem düşmüş sayılabilmesi, içtihadı birleştirme ihtiyacını açıkça ortaya koymaktadır.

7.9. Görüşün sınırları

Görüş, müzekkere ile uygulanan sicile kayıtlı mal hacizlerine ilişkindir; talep tarihini değil, belirli bir mal hakkında verilen haciz kararının tarihini esas alır. İhtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi koşulu, İİK m.100 ve m.268 kapsamındaki iştirak, İİK m.140 ve m.206’daki kanuni öncelikler, 6183 sayılı Kanun’un iştirak kuralları ve iyiniyetli üçüncü kişilerin korunması saklıdır. Tarihler aynı güne denk geliyorsa saat ve dakika araştırılır.

8. Kararların Birlikte Kullanılması

Tablonun ikinci sütunu yargı kararlarındaki ölçütü, üçüncü sütunu bu makalede önerilen uygulamayı göstermektedir; üçüncü sütun, dairelerce kabul edilmiş tartışmasız bir kuralı temsil etmemektedir.

Bu çalışmada savunulan uygulama yaklaşımı şudur: Haczin düşmesi incelenirken, uyuşmazlığın türü ne olursa olsun icra müdürlüğünün haciz karar tarihi esas alınmalı; sürenin durması ancak kanuni bir dayanak varsa kabul edilmelidir. Sıra incelemesinde de sicile kayıtlı mallarda aynı tarih infaz tarihi olarak kabul edilmeli; ihtiyati hacizlerde kesin hacze dönüşme tarihi, iştirak koşulları ve kanuni öncelikler ayrıca değerlendirilmelidir. Sicil tarihi cetvelde ayrıca gösterilmeli ve farklı tarihin esas alınması sonucu değiştiriyorsa gerekçe yazılmalıdır.

9. İİK m.140 ve Kanuni Öncelikler

İİK m.140, alacaklıların sıralanmasında m.206’ya gönderme yapmakta ve ilk üç sıraya kayıt bakımından haciz talebi tarihine ilişkin özel bir düzenleme içermektedir. Bu özel düzenleme, bütün hacizler arasındaki önceliğin talep tarihine göre belirleneceği anlamına gelmez. Nitekim 03.06.2026 tarihli kararda İİK m.140’a dayanılarak ileri sürülen talep tarihi kabul görmemiştir. Bu sonuç makaledeki görüşle çelişmez; çünkü Kurulun ölçütü talep tarihini değil, haciz kararı tarihini esas almaktadır. Tarih ölçütü hangisi olursa olsun, kanuni sıra ve iştirak hükümleri ayrıca uygulanır.

10. Uygulama Örnekleri ve Dosya İncelemesi

Örnek 1 (süre): Varsayımsal olarak taşınmaz hakkında haciz kararı 04.03.2024, tapu işlemi 12.03.2024, satış talebi 07.03.2025 tarihli olsun. Süre bir yıl ve durma nedeni yoksa, tapu tarihine göre talep süresindedir; Kurulun ve 12. Hukuk Dairesinin ölçütüne göre ise süre 04.03.2025’te dolmuş ve haciz düşmüştür. Dosya sıra cetveli uyuşmazlığı olarak 6. Hukuk Dairesine giderse farklı sonuç riski vardır; görüşümüze göre uyuşmazlığın türü süre ölçütünü değiştirmemelidir.

Örnek 2 (sıra): A’nın haciz kararı 01.04.2024’te verilmiş, haczi 04.04.2024’te tapuya işlenmiş; B’nin haciz kararı 02.04.2024’te verilmiş, haczi 03.04.2024’te işlenmiş olsun. Her iki haciz ayakta ve iştirak ya da kanuni öncelik yoksa, 6. Hukuk Dairesinin uygulamasına göre B, makalede savunulan görüşe göre ise haczi daha önce tamamlanan A öne geçer. İcra müdürlüğü cetvelde her iki tarihi göstermeli, karar tarihini esas alıyorsa Kurul kararlarına dayanan gerekçesini yazmalıdır.

Örnek 3 (şikâyet derdestken sıra kaybı): C’nin haciz kararı 13.01.2025’te verilmiş, borçlu 16.01.2025’te meskeniyet şikâyetinde bulunmuş, icranın geri bırakılmasına karar verilmemiş ve C şikâyetin sonucunu bekleyerek satış istememiş olsun. Süre 13.01.2026’da dolar ve haciz düşer. Bu tarihten sonra D haciz koydurur, C de yeniden haciz koydurursa, C’nin yeni haczi eski sırayı devralmaz; D önce gelir.

Dosya incelemesi: Tek bir “haciz tarihi” alanıyla yetinilmemeli; haciz talebi, haciz kararı, sicil işlemi, ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi, satış talebi, gider ödemesi ve sürenin durmasına yol açan işlemler ayrı ayrı gösterilmelidir. İİK m.100 cevabında haciz kararı ile sicile işlenme tarihleri ayrı ayrı, aynı gün hacizlerde saat ve dakika da istenmelidir. Satış talebinde gider ve ödeme kayıtlarına, araçlarda İİK m.106/4 unsurlarına, şikâyet derdestse icranın geri bırakılmasına karar verilip verilmediğine bakılmalıdır. Kesin hacze dönüşme tarihi bildirilmemişse tahminî tarih yazılmamalı, dayanak belgeler istenmelidir. Amaç daha fazla tarih toplamak değil, her tarihin hangi hukuki değerlendirmede kullanıldığını görünür kılmaktır.

11. Sonuç

Hukuk Genel Kurulunun 05.03.2025 ve 29.04.2026 tarihli kararları ile 12. Hukuk Dairesinin 2024–2026 yıllarındaki kararları, sicile kayıtlı mallarda haczin icra müdürlüğünün haciz kararıyla geçerli ve tamamlanmış olacağını, satış isteme süresinin bu tarihten başlayacağını ve sürenin yalnızca kanunda öngörülen hâllerde duracağını kabul etmektedir. 6. Hukuk Dairesi ise sıra cetvelinde taşınmaz ve sicile kayıtlı araçlarda sicil tarihini esas almakta; 02.03.2026 tarihli onama kararıyla bu tarihi hacizlerin düşüp düşmediğine ilişkin süre hesabında da uygulamaktadır. Kesin hacze dönüşmemiş ihtiyati hacizler bakımından da Daire, pay ayrılmaması yönünde katı bir tutum sergilemektedir.

Bu makale ile ulaştığımız sonuç, Hukuk Genel Kurulunun haczin tamamlanma anına ilişkin tespitinin sıra cetveline de yansıtılması gerektiğidir. Aynı haczin, satış isteme süresi bakımından haciz kararı tarihinde tamamlanmış; sıra cetveli bakımından ise tapuya işlenme tarihinde meydana gelmiş sayılması tutarlı değildir. Sicil işleminin hızı alacaklılar arasındaki sırayı belirlememeli; tapu siciline güven ilkesi ise haciz alacaklıları arasındaki sıra sorununu değil, iyiniyetli üçüncü kişilerin korunmasını konu almalıdır. İİK m.91, TMK m.1010 ve TMK m.1023 sicilin üçüncü kişiler bakımından işlevini düzenlediğinden, haciz alacaklıları arasındaki sıranın sicil tarihine bağlanmasını zorunlu kılmamaktadır

Önerilen yöntem: Önce haczin hukuki durumu, sonra sıra ve iştirak ilişkisi incelenir. Her iki aşamada da sicile kayıtlı mallar bakımından haczin meydana geldiği an, icra müdürlüğünün belirli bir mal hakkında haciz kararı verdiği andır. Süre, uyuşmazlığın türü ne olursa olsun bu tarihten hesaplanır ve yalnızca kanuni bir dayanakla durur. Sıra incelemesinde kesin hacizlerin infaz tarihi olarak aynı tarih esas alınır; aynı gün hacizlerde saat ve dakika araştırılır; ihtiyati hacizlerde kesin hacze dönüşme, iştirak koşulları ve kanuni öncelikler ayrıca değerlendirilir. Sicil tarihi cetvelde gösterilir ve 6. Hukuk Dairesinin farklı yaklaşımı karşısında tercih edilen ölçüt gerekçelendirilir.

Görüş ayrılığının kesin çözümü, 6. Hukuk Dairesinin Kurulun tespitini sıra cetveli uyuşmazlıklarında açıkça değerlendirmesi veya içtihadı birleştirme yoluyla mümkün olacaktır. Haczin ayakta olup olmadığı ile ayakta olan hacizler arasında kimin önce geleceği ayrı sorulardır; ancak her ikisinin cevabı da sicile kayıtlı mallarda haczin aynı anda, icra müdürlüğünün haciz kararıyla meydana geldiği kabulüne dayanmalıdır.

İcra Müdürü Özgür KOCA

(Arabulucu)

İncelenen Kararlar

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: 05.03.2025, 2024/12-591 E., 2025/103 K.; 29.04.2026, 2025/12-707 E., 2026/280 K. (atıf yapılanlar: 12.11.2025, 2025/12-141 E., 2025/712 K.; 25.02.2026, 2025/12-499 E., 2026/120 K.)

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu: 16.02.2018, 2016/4 E., 2018/1 K. (bölge adliye mahkemesi kararında aktarıldığı şekliyle)

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi: 23.09.2024, 2024/2411 E., 2024/7574 K.; 12.01.2026, 2025/7391 E., 2026/18 K.; 04.06.2026, 2025/9704 E., 2026/4086 K.; 11.06.2026, 2026/850 E., 2026/4347 K.; 24.06.2026, 2026/4697 E., 2026/4766 K.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi: 30.10.2023, 2022/5375 E., 2023/3538 K.; 30.05.2024, 2023/3407 E., 2024/1854 K.; 19.03.2025, 2025/845 E., 2025/1153 K.; 13.10.2025, 2025/2177 E., 2025/3345 K.; 02.03.2026, 2026/566 E., 2026/753 K.; 12.03.2026, 2026/1827 E., 2026/1832 K.; 03.06.2026, 2026/2346 E., 2026/2357 K.; 10.06.2026, 2026/2126 E., 2026/2541 K.; 25.06.2026, 2026/2729 E., 2026/2847 K.

Bölge Adliye Mahkemesi: İstanbul BAM 17. HD, 27.11.2025, 2022/300 E., 2025/1581 K.

İnceleme, belirtilen kararların somut uyuşmazlıkları ve gerekçeleriyle sınırlıdır.