Bir aracın garanti kapsamında defalarca onarılması, ayıptan doğan seçimlik hakların ortadan kalktığı anlamına gelir mi? Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2025/6373 E. ve 2026/3122 K. sayılı kararı, tekrarlayan arızalar ve gizli ayıp iddiaları bakımından önemli bir değerlendirme sunuyor.

Sıfır kilometre araç satın almak, ayıpsız bir araç edinme beklentisini de beraberinde getirir.

Bir kişi sıfır kilometre bir araç satın aldığında, aracın olağan kullanım koşullarında uzun süre sorunsuz şekilde hizmet vermesini bekler. Ancak satın alınan aracın garanti süresi içerisinde tekrarlayan arızalar göstermesi, yapılan onarımlara rağmen aynı sorunların devam etmesi ve önemli parçalarının değiştirilmesi, ayıplı mal hükümlerinin uygulanmasını gündeme getirir.

Bu noktada ortaya çıkan temel hukuki sorun, aracın onarılmış olmasının alıcının diğer seçimlik haklarını kullanmasına engel teşkil edip etmeyeceğidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2 Haziran 2026 tarihli, 2025/6373 E. ve 2026/3122 K. sayılı kararı, bu sorunun değerlendirilmesi bakımından dikkat çekicidir.

Tekrarlayan arızalar ve gizli ayıp

Karara konu olayda davacı, 2018 yılında sıfır kilometre olarak satın aldığı araçta garanti süresi içerisinde çeşitli arızalar meydana geldiğini ileri sürmüştür. Özellikle krank keçesinden yağ kaçağı, motor kaynaklı sorunlar ve direksiyondan gelen sesler nedeniyle araç birden fazla kez yetkili servise götürülmüştür.

Yapılan onarımlara rağmen arızaların devam etmesi üzerine araç serviste kapsamlı bir işleme tabi tutulmuş; motorun bazı parçaları değiştirilmiş ve araç 32 gün boyunca serviste kalmıştır.

Davacı, yaşanan sorunların üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde olduğunu belirterek aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep etmiştir.

Davalılar ise aracın onarıldığını, çalışır durumda teslim edildiğini ve davacının aracı kullanmaya devam ettiğini ileri sürerek onarım hakkının kullanılmasıyla diğer seçimlik hakların tüketildiğini savunmuştur.

Ancak uyuşmazlığın çözümünde yalnızca aracın onarılmış olması değil, ayıbın niteliği, arızaların tekrarlaması ve yapılan onarımların aracın satın alınma amacına etkisi önem taşımaktadır.

Ayıplı malda seçimlik haklar ve misliyle değişim

Ayıplı maldan doğan sorumluluk bakımından öncelikle uygulanacak hukuki rejimin belirlenmesi gerekir. Somut karar, ticari satıma konu aracın ayıp nedeniyle ayıpsız misliyle değiştirilmesi talebine ilişkindir. Bu nedenle satış ilişkisinin niteliğine göre Türk Borçlar Kanunu'nun ayıba karşı tekeffül hükümleri ve uygulanabildiği ölçüde Türk Ticaret Kanunu hükümleri değerlendirilmelidir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesi uyarınca satıcı, alıcıya bildirdiği niteliklerin bulunmamasından ve malın kullanım amacı bakımından değerini veya alıcının ondan beklediği faydayı ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki veya ekonomik ayıplardan sorumludur.

Ayıbın varlığı hâlinde alıcının sahip olduğu haklar, somut olayda uygulanacak mevzuat çerçevesinde belirlenir. Satış ilişkisinin tüketici işlemi niteliğinde olduğu durumlarda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 11. maddesinde düzenlenen seçimlik haklar da gündeme gelir.

Bu haklardan biri, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesini istemektir.

Burada önemli olan husus, her arızanın otomatik olarak aracın değiştirilmesini gerektirmemesidir. Ayıbın niteliği, ağırlığı, giderilip giderilemediği, tekrarlayıp tekrarlamadığı ve ilgili mevzuatın aradığı koşullar birlikte değerlendirilmelidir.

Onarım yapılmış olması değişim talebini ortadan kaldırır mı?

Kararın dikkat çeken yönlerinden biri, davalıların onarımın gerçekleştirilmiş olması nedeniyle davacının diğer seçimlik haklarını kullanamayacağı yönündeki savunmalarıdır.

İlk derece mahkemesi, otomotiv alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporu dikkate alarak aracın krank keçesinden yağ kaçırdığını, önemli parçalarının değiştirildiğini veya birçok kez sökülüp takıldığını ve mevcut sorunun fabrikasyon kaynaklı gizli ayıp niteliğinde olduğunu kabul etmiştir.

Mahkemeye göre, sıfır kilometre olarak satın alınan bir aracın bu denli kapsamlı onarımlara maruz kalması ve arızaların devam etmesi karşısında alıcının yalnızca onarım yapılmış olması nedeniyle mevcut duruma katlanması beklenemezdi.

Nitekim mahkeme, aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar vermiştir.

Bu değerlendirme, ayıplı mal uyuşmazlıklarında onarım işleminin tek başına yeterli bir ölçüt olmadığını göstermektedir. Yapılan onarımın ayıbı tamamen giderip gidermediği, aynı arızanın yeniden ortaya çıkıp çıkmadığı ve maldan beklenen faydanın sağlanıp sağlanmadığı da önem taşımaktadır.

Bununla birlikte, seçimlik hakların kullanılması ve değiştirilmesi bakımından her satış türüne uygulanabilecek sınırsız bir hak bulunduğu düşünülmemelidir. Somut olayın tabi olduğu mevzuat ve seçimlik hakkın daha önce usulüne uygun kullanılıp kullanılmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Üretici ve satıcının sorumluluğu

Kararda öne çıkan bir diğer husus, aracın satıcısı ile üretici konumundaki şirketin sorumluluğudur.

Davalı şirketlerden biri satış işleminin tarafı olmadığını ve yalnızca üretici olduğunu ileri sürerek kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesi ise bilirkişi raporunu ve dosya kapsamını değerlendirerek satıcı ile üreticinin ayıptan birlikte sorumlu oldukları sonucuna ulaşmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi de üretici firmanın ve satıcı şirketin sorumluluğuna ilişkin bu değerlendirmeyi yerinde bulmuştur.

Burada üreticinin sorumluluğunun hukuki dayanağı ile satıcının sözleşmeden doğan sorumluluğunun birbirinden ayrılması gerekir. Üreticinin sorumluluğu, somut ilişkinin niteliğine ve uygulanacak özel mevzuata göre belirlenmelidir. Dolayısıyla her olayda satıcı ve üreticinin aynı hukuki sebeple ve aynı kapsamda sorumlu olduğu söylenemez.

Yargıtay'ın kararı ve hukuki önemi

Dosyayı temyizen inceleyen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığına ve Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddetme kararının usul ve yasaya uygun olduğuna karar vermiştir.

Bu doğrultuda davalıların temyiz itirazları reddedilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi kararı HMK'nin 370/1. maddesi uyarınca onanmıştır.

Karar, sıfır kilometre olarak satın alınan bir araçta tekrarlayan arızaların ve kapsamlı onarımların bulunması hâlinde, ayıbın niteliğinin ve aracın satın alınma amacının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Özellikle bilirkişi incelemesi, bu tür uyuşmazlıklarda ayıbın teknik niteliğinin belirlenmesi ve mahkemenin sağlıklı bir değerlendirme yapabilmesi bakımından önemli bir delil niteliğindedir.

Sonuç

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin söz konusu kararı, ayıplı araç uyuşmazlıklarında yalnızca onarım işlemlerinin gerçekleştirilmiş olmasına odaklanılamayacağını ortaya koymaktadır.

Sıfır kilometre olarak satın alınan bir aracın garanti süresi içerisinde tekrarlayan arızalar göstermesi, önemli parçalarının değiştirilmesi ve kapsamlı onarımlara rağmen ayıbın devam etmesi, ayıpsız misliyle değişim talebinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken önemli olgulardır.

Elbette her arıza veya her servis işlemi doğrudan araç değişimini gerektirmez. Ancak malın ayıbı, onarımın yeterliliği ve alıcının satın alma sırasında haklı olarak beklediği fayda birlikte ele alınmalıdır.

Sonuç itibarıyla, ayıplı mal uyuşmazlıklarında esas olan yalnızca malın çalışır durumda teslim edilmesi değil, alıcının sözleşmeden ve hukuktan kaynaklanan haklı beklentilerinin karşılanmasıdır.

Dayanak: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.06.2026 tarihli, 2025/6373 E. ve 2026/3122 K. sayılı karar.