Yolcu Taşıma Kazalarında Görevli Mahkeme: Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Uyuşmazlık Giderme Kararı, Bölge Adliye Mahkemelerindeki Yansımaları ve Avukatı Bekleyen Usul Tuzakları

GİRİŞ

Şehirlerarası bir otobüs devriliyor; yolculardan biri ağır yaralanıyor, yanındaki eşi hayatını kaybediyor. Aynı kaza, aynı araç, aynı sürücü kusuru ve aynı trafik sigortası poliçesi. Buna karşın bu iki kişinin zararı için açılacak davalar, bugün itibarıyla iki ayrı mahkemenin önüne gidecektir: Yaralanan yolcunun kendi bedensel zararı tüketici mahkemesinde, eşinin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ise asliye ticaret mahkemesinde görülecektir.

Bu sonuç, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığı gidermek üzere verdiği 08.07.2025 tarihli kararından kaynaklanmaktadır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/5636, K. 2025/11567, T. 08.07.2025). Karar, yolcu taşıma kazalarından doğan davalarda yıllardır süren görev tartışmasını sona erdirmeyi amaçlamış; ancak yaptığı ayrımla uygulamaya yeni sorular da bırakmıştır.

Bu yazıda önce kararın verildiği zemini ve gerekçesini, ardından kararın bölge adliye mahkemelerindeki uygulamasını ele alıyor; son olarak kararın açık bıraktığı noktaları ve trafik kazası dosyası yürüten meslektaşlarımızı bekleyen usul tuzaklarını değerlendiriyoruz. Görev, kamu düzenine ilişkin bir dava şartıdır; yanlış mahkemede açılan dava, esasa girilmeden aylarca hatta yıllarca kaybettirebilir.

I. KARARDAN ÖNCE: YEDİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ, ÜÇ AYRI GÖRÜŞ

Uyuşmazlık, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin başvurusu ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 5235 sayılı Kanun'un 35. maddesine dayanan istemiyle Yargıtay önüne gelmiştir. Kararda aktarılan bölge adliye mahkemesi kararları, aynı soruya üç farklı cevap verildiğini göstermektedir. Aşağıda anılan bölge adliye mahkemesi kararları, 4. Hukuk Dairesinin kararında aktarıldığı şekliyle verilmiştir.

Birinci görüşe göre uyuşmazlığın temeli taşıma sözleşmesidir; yolcu tüketici, taşıma tüketici işlemidir ve dava, davalılar arasında trafik sigortacısı bulunsa bile tüketici mahkemesinde görülmelidir. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, ölümlü bir yolcu kazasında bu gerekçeyle ticaret mahkemesi kararını kaldırmıştır (Gaziantep BAM 11. Hukuk Dairesi, E. 2018/1848, K. 2020/610, T. 24.09.2020). Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. ve 35. Hukuk Daireleri ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi de hem yaralanan yolcunun hem de ölen yolcunun yakınlarının açtığı davalarda tüketici mahkemesini görevli görmüştür (Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, E. 2022/682, K. 2022/1235, T. 29.04.2022; Ankara BAM 35. Hukuk Dairesi, E. 2022/423, K. 2023/42, T. 18.01.2023; Antalya BAM 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/329, K. 2022/465, T. 28.03.2022).

İkinci görüşe göre trafik sigortacısına karşı açılan dava, sigorta hukuku Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlendiğinden TTK m. 4/1-a uyarınca mutlak ticari davadır ve asliye ticaret mahkemesinde görülmelidir (İstanbul BAM 40. Hukuk Dairesi, E. 2021/1174, K. 2023/361, T. 07.03.2023).

Üçüncü görüş ise usul ekonomisinden hareket etmiştir: Aynı olaydan doğan ve zararın tek olduğu uyuşmazlıkta davalılardan bir kısmı için genel, bir kısmı için özel mahkeme görevliyse, bütün davalılar yönünden uzman özel mahkeme, yani asliye ticaret mahkemesi yargılama yapmalıdır (İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi, E. 2023/2804, K. 2024/670, T. 20.02.2024; E. 2024/1547, K. 2025/291, T. 27.01.2025).

Sonuç olarak aynı otobüs kazası için hangi mahkemede dava açılacağı, kazanın hangi bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde görüldüğüne göre değişmekteydi. Görevsizlik kararları, kaldırma kararları ve dosyanın mahkemeler arasında gidip gelmesi, bedensel zarar dosyalarında zaten uzun olan yargılama süresini daha da uzatıyordu.

II. KARARIN İKİ AYAĞI

4. Hukuk Dairesi uyuşmazlığı, zarar görenin kim olduğuna göre iki ayrı sonuçla gidermiştir. Ayrımın ölçütü, davacının taşıma sözleşmesinin tarafı olup olmadığıdır.

A. Destekten Yoksun Kalanlar: Asliye Ticaret Mahkemesi

Daire, ölen yolcunun desteğinden yoksun kalanların açtığı davada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğuna karar vermiştir. Gerekçenin merkezinde destekten yoksun kalma zararının niteliği vardır. TBK m. 53/3'e göre bu tazminatı isteme hakkı mirasçılara değil, desteğinden yoksun kalan kişilere aittir. Daire, Hukuk Genel Kurulunun yerleşik görüşüne atıfla, bu zararın desteğin terekesine girmeyen, mirasçılık sıfatından bağımsız olarak geride kalanların şahsında doğan bir “yansıma zarar” olduğunu vurgulamıştır.

Buradan çıkan sonuç şudur: Ölen yolcu ile taşıyıcı arasında bir taşıma sözleşmesi bulunsa bile, destekten yoksun kalanlar bu sözleşmenin tarafı değildir; talepleri sözleşmeden intikal eden bir hak da değildir. Davalılar arasında trafik sigortacısı da bulunduğundan ve zorunlu sorumluluk sigortası TTK m. 1483 vd. maddelerinde düzenlendiğinden, dava TTK m. 4/1-a anlamında ticari davadır. Daire bu sonucu 01.07.2012'den itibaren açılan davalar için kabul etmiştir.

B. Yaralanan Yolcu: Tüketici Mahkemesi

Yaralanan yolcunun kendi bedensel zararı için açtığı davada ise sonuç tersinedir. Yolcu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesi anlamında tüketicidir; taşıyıcı firma ile arasındaki taşıma sözleşmesi tüketici işlemidir ve aynı Kanun'un 73/1. maddesine göre tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.

Kararın asıl ağırlığı, trafik sigortacısının da davalı olduğu durumda verdiği cevaptadır. Daire, 6502 sayılı Kanun'un 83/2. maddesine dayanmıştır. Bu hükme göre, taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemlerle ilgili diğer kanunlarda düzenleme bulunması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve Kanun'un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez. Böylece yaralanan yolcunun taşıyıcı firma ile birlikte trafik sigortacısına ve diğer zarar sorumlularına karşı açtığı davanın tamamı tüketici mahkemesinde görülecektir. TTK'nın mutlak ticari dava hükmü, bu noktada tüketici mevzuatının özel görev kuralı karşısında geri çekilmiştir.

C. Kararın Bağlayıcılığı

5235 sayılı Kanun'un 35. maddesi, uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak dairece verilen kararların kesin olduğunu öngörmektedir. Kanunda içtihadı birleştirme kararlarındaki gibi açık bir bağlayıcılık hükmü bulunmamakla birlikte, Daire kararın bölge adliye mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine karar vermiştir. Aşağıda görüleceği üzere bölge adliye mahkemeleri kararı aynen uygulamaktadır.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNDE UYGULAMA

Karardan sonra verilen ve kesinleşen bölge adliye mahkemesi kararları, ayrımın iki yönde de uygulandığını göstermektedir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, ölen yolcunun yakınlarının yalnızca trafik sigortacısına karşı açtığı destekten yoksun kalma davasında, ilk derece mahkemesinin “davacılar tüketicidir” diyerek verdiği görevsizlik kararını kaldırmıştır. Daire, davacılar ile davalı sigortacı arasında ne bir tüketici işlemi ne de bir sigorta sözleşmesi bulunduğunu, davanın TTK'da düzenlenen bir konuya ilişkin olduğunu ve asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirtmiştir (Ankara BAM 35. Hukuk Dairesi, E. 2025/1033, K. 2025/1199, T. 02.10.2025). İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi de ölen yolcunun oğlunun açtığı destekten yoksun kalma davasında 4. Hukuk Dairesinin kararını aynen aktararak ticaret mahkemesinin görevli olduğunu kabul etmiştir (İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi, E. 2023/64, K. 2026/1051, T. 22.04.2026).

Yaralanan yolcular bakımından Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, şehirlerarası otobüsün devrilmesi sonucu yaralanan yolcuların işleten, araç maliki, sürücü ve trafik sigortacısına karşı birlikte açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, asliye ticaret mahkemesinin görevsizlik kararını yerinde bulmuştur. Davacılar istinafta, sigortacı ile aralarında tüketici sözleşmesi bulunmadığını ve davanın bölünmesinin usul ekonomisine aykırı olduğunu ileri sürmüş; Daire bu itirazları 4. Hukuk Dairesinin kararı karşısında reddetmiştir (Erzurum BAM 3. Hukuk Dairesi, E. 2026/212, K. 2026/959, T. 01.07.2026). Kararın dikkat çeken yanı, her bir davacı için 500.000 TL olarak istenen manevi tazminatın da tüketici mahkemesine gitmesidir.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ise bir adım daha ileri gitmiştir. Şehir içi özel halk otobüsünün kasise hızla girmesi sonucu araç içinde düşerek yaralanan yolcu, davayı yalnızca trafik sigortacısına karşı açmıştı; taşıyıcı davalı değildi. Asliye ticaret mahkemesi esasa girip kısmen kabul kararı vermiş, Daire bu kararı görev yönünden kaldırarak davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirtmiştir (Gaziantep BAM 17. Hukuk Dairesi, E. 2024/1299, K. 2026/334, T. 05.03.2026). Bu karar, aşağıda ele alacağımız açık sorunun tam ortasında durmaktadır.

IV. KARARIN AÇIK BIRAKTIĞI SORULAR

A. Taşıyıcı Davalı Değilse Ne Olacak?

4. Hukuk Dairesinin hükmü, “taşımayı yapan firma ile zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve diğer zarar sorumlularına karşı açılan” davalara ilişkindir. Daire, uyuşmazlık istemine konu kararlardan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin kararı yönünden, davalılar arasında taşıyıcı firma bulunmadığı gerekçesiyle uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Başka bir deyişle Daire, yolcunun yalnızca trafik sigortacısını dava ettiği durumu bilinçli olarak kararın kapsamı dışında bırakmıştır.

Bu boşluk iki yönde doldurulmaktadır. Destekten yoksun kalanlar bakımından Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, yalnız sigortacıya açılan davada sigortacı ile davacı arasında tüketici işlemi bulunmadığını açıkça vurgulamıştır. Yaralanan yolcu bakımından ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, yalnız sigortacıya açılan davada da tüketici mahkemesini görevli saymıştır. Oysa yaralanan yolcu ile trafik sigortacısı arasında da bir sözleşme ilişkisi yoktur; sigortacının sorumluluğu, işletenin kanuni sorumluluğunu teminat altına alan zorunlu sigortadan doğar. Gaziantep kararının mantığı, uyuşmazlığın kaynağını kişiye değil olaya, yani taşıma ilişkisine bağlamaktır. Bu yaklaşım savunulabilir; ancak 4. Hukuk Dairesinin kendi gerekçesi taşıyıcı ile yolcu arasındaki sözleşmeye dayandığından, taşıyıcı davada yer almadığında aynı sonuca varılıp varılmayacağı Yargıtay önüne henüz gelmemiştir.

Uygulama açısından bunun anlamı açıktır: Yaralanan yolcu adına yalnız sigortacıya dava açılacaksa, dilekçede yolcunun taşıma sözleşmesine dayalı tüketici sıfatı ve taşıma ilişkisi açıkça ortaya konulmalı, görev tartışması baştan öngörülmelidir. Taşıyıcının da davaya dahil edilmesi, kararın kapsamına girmenin en güvenli yoludur.

B. Ölen Yolcunun Yakınlarının Manevi Tazminatı ve Mirasçılık Sıfatıyla İstenen Kalemler

Kararın destekten yoksun kalanlara ilişkin ayağı, zararın “mirasçılık sıfatından bağımsız”, geride kalanların şahsında doğan bir zarar olmasına dayanmaktadır. Aynı mantık, ölen yolcunun yakınlarının TBK m. 56/2'ye dayanan manevi tazminat talepleri için de geçerlidir; bu talepler de yakınların kendi şahıslarında doğar. Ancak dosyada mirasçılık sıfatıyla istenen kalemler de bulunabilir: Desteğin ölümünden önceki tedavi süreci için yapılan giderler veya kazadan sonra bir süre yaşayan yolcunun bu dönemde uğradığı kazanç kaybı gibi. Bu kalemler yolcunun kendi taşıma sözleşmesinden doğan ve mirasçılara intikal eden haklardır. Kararın gerekçesi izlendiğinde bu talepler bakımından tüketici mahkemesinin görevi gündeme gelebilir. Aynı dilekçede hem destekten yoksun kalma hem de mirasçılık sıfatıyla talep ileri sürülecekse, görev riski dava açılmadan önce ayrıca değerlendirilmelidir.

C. Aynı Kişi Hem Yaralanmış Hem Yakınını Kaybetmişse

Girişteki örnekte olduğu gibi, aynı kişi hem kendi yaralanması hem de eşinin ölümü nedeniyle tazminat isteyecekse, bu iki talep iki ayrı mahkemede görülecektir. HMK m. 166/1 birleştirmeyi “aynı düzey ve sıfattaki” hukuk mahkemeleri arasında öngördüğünden, tüketici mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesindeki davaların birleştirilmesi mümkün görünmemektedir. Aynı kaza için iki ayrı kusur incelemesi yapılacak, iki ayrı bilirkişi raporu alınacak ve çelişkili sonuç riski doğacaktır. Bu durumda davalardan birinin sonucunun diğeri için bekletici sorun yapılması (HMK m. 165) ya da kusur raporunun diğer dosyaya delil olarak getirtilmesi gündeme gelecektir. Avukat, iki davayı aynı anda açıp kusur tartışmasını hangi dosyada yürüteceğini baştan planlamalıdır.

D. Taşıma Sözleşmesi Bulunmayan Yolcular

Kararın dayanağı taşıma sözleşmesinin tüketici işlemi olmasıdır. Ücretsiz veya hatır için taşınan yolcu, işvereninin sağladığı serviste taşınan işçi ya da bir arkadaşının özel aracında bulunan kişi bakımından bu dayanak ya hiç yoktur ya da tartışmalıdır. Özellikle personel servisinde yaralanan işçi bakımından olay aynı zamanda iş kazası niteliği taşıyabileceğinden, işverene yöneltilecek talepler yönünden iş mahkemesinin görevi ayrıca düşünülmelidir. 4. Hukuk Dairesinin kararı otobüs ve minibüs gibi ticari taşıma yapan araçlardaki biletli yolcuları hedef almaktadır; her “yolcu” dosyasına otomatik olarak uygulanmamalıdır.

V. TÜKETİCİ MAHKEMESİNE GİDEN YOLCU DAVASINDA USUL TUZAKLARI

Yaralanan yolcu davasının tüketici mahkemesine taşınması, görev kuralının ötesinde usule ilişkin sonuçlar da doğurur. Trafik kazası dosyasını asliye hukuk veya ticaret mahkemesi pratiğiyle yürütmeye alışmış avukat için aşağıdaki noktalar özellikle önemlidir.

A. Tüketici Hakem Heyeti Sınırı ve Kısmi Dava

6502 sayılı Kanun'un 68. maddesine göre her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tüketicinin dilekçede gösterdiği asgari miktar bu sınırın içinde kalıyorsa önce hakem heyetine başvurulması gerektiğini, aksi hâlde davanın dava şartı yokluğundan reddedileceğini kabul etmiştir. Daire, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 5.000 TL değerle açılan davada hakem heyetine başvurulmadığı gerekçesiyle verilen usulden ret kararını onamıştır (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/5188, K. 2026/2131, T. 13.04.2026).

Aynı Daire bir ay sonra verdiği kararda daha yumuşak bir yol izlemiştir. Her biri 100 TL olmak üzere toplam 400 TL değerle açılan kısmi davada, davacının dava değerini tüketici mahkemesinin görev sınırı kadar göstermek zorunda olduğunu belirtmekle birlikte, mahkemenin davayı doğrudan usulden reddetmesi yerine davacıya süre vererek talep ettiği miktarı açıklatması gerektiğine hükmederek kararı bozmuştur (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/5731, K. 2026/2980, T. 12.05.2026).

Bu kararlar ayıplı akaryakıt ve inşaat uyuşmazlıklarına ilişkindir; ancak ilke, tüketici mahkemesine giden her dava için geçerlidir. Trafik kazası dosyalarında yıllardır alışkanlık hâline gelen “şimdilik 100 TL” ile dava açma pratiği, 7589 sayılı Kanun'la belirsiz alacak davasının kaldırılması ve kısmi davanın genel yol hâline gelmesiyle birlikte daha da yaygınlaşmıştır. Yaralanan yolcu adına tüketici mahkemesinde bu şekilde açılan dava, hakem heyeti sınırının altında kaldığı gerekçesiyle usulden reddedilme riski taşır. 3. Hukuk Dairesi bu sonuca varırken, değeri baştan belirlenemeyen taleplerde tüketicinin belirleyebildiği asgari miktarın esas alınacağını kabul eden Hukuk Genel Kurulu kararlarına dayanmaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2234, K. 2021/830, T. 24.06.2021). Belirsiz alacak davası için geliştirilen bu ölçüt, değeri davacının kendi iradesiyle belirlediği kısmi davada evleviyetle uygulanacaktır.

Bu tuzaktan kaçınmanın yolu, dava değerini dava tarihindeki hakem heyeti sınırının üzerinde göstermektir. Bunu kolaylaştıran bir düzenleme de vardır: 6502 sayılı Kanun'un 73/2. maddesine göre tüketiciler tarafından tüketici mahkemesinde açılan davalar harçtan muaftır. Bu nedenle sınırın üzerinde bir değer göstermenin harç maliyeti yoktur. Ancak davanın kısmen reddi hâlinde karşı vekâlet ücretinin reddedilen kısım üzerinden hesaplanacağı unutulmamalı; değer, sınırın makul ölçüde üzerinde ve tıbbi belgelerle savunulabilir bir düzeyde belirlenmelidir.

B. Arabuluculuk

6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesi, tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı olarak öngörmektedir. Trafik sigortacısı yönünden, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesindeki zorunlu başvuru nedeniyle 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesinin on sekizinci fıkrası gereğince arabuluculuk dava şartının aranmadığı Yargıtay uygulamasında kabul edilmektedir. Nitekim Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, yukarıda anılan halk otobüsü kararında yalnız sigortacıya karşı açılan davanın dava şartı olarak arabuluculuk kapsamında kalmadığını belirtmiştir.

Taşıyıcı firma ve sürücü bakımından ise durum farklıdır. Asliye hukuk mahkemesinde görülen klasik trafik tazminatı davasında işleten ve sürücüye karşı arabuluculuk aranmazken, dava tüketici mahkemesinde görüldüğünde 73/A maddesinin lafzı tüketici mahkemesindeki bütün uyuşmazlıkları kapsamaktadır. Bu konuda henüz yerleşik bir içtihat oluşmamıştır. Taşıyıcıya karşı arabulucuya başvurmanın maliyeti düşük, başvurmamanın riski ise davanın o davalı yönünden usulden reddidir. Temkinli yol, dava öncesinde taşıyıcı ve sürücü için arabulucuya başvurmaktır.

C. Yetki ve Yargılama Usulü

6502 sayılı Kanun'un 73/5. maddesi, tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabileceğini düzenler. Bu, yaralandıktan sonra kendi şehrine dönen yolcu için önemli bir kolaylıktır. Aynı maddenin 4. fıkrası ise tüketici mahkemelerinde HMK'nın Altıncı Kısım hükümlerinin, yani basit yargılama usulünün uygulanacağını öngörür. Basit yargılamada dilekçeler aşamasının kısalığı ve delillerin dilekçelerle birlikte gösterilmesi zorunluluğu, kusur, maluliyet ve gelir belgelerinin dava açılırken eksiksiz hazırlanmasını gerektirir.

D. Sigorta Tahkim Yolu

Trafik sigortacısına karşı talepler için 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru da mümkündür. Tahkim, sigortacı yönünden görev tartışmasını tümüyle ortadan kaldırır. Ancak taşıyıcı firmaya ve sürücüye karşı talepler ile manevi tazminat tahkimde ileri sürülemez; bu kalemler için yine görevli mahkemede dava açılması gerekir. Hangi yolun seçileceği, teminat limiti, kalemlerin dağılımı ve aynı uyuşmazlık için hem tahkime hem mahkemeye gitmenin sonuçları birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

VI. DEĞERLENDİRME

4. Hukuk Dairesinin kararı, yıllardır bölge adliye mahkemeleri arasında süren dağınıklığa son vermesi bakımından olumludur. Kararın ayrım ölçütü de hukuken tutarlıdır: Yaralanan yolcu taşıma sözleşmesinin tarafıdır ve tüketici mevzuatının koruyucu görev kuralından yararlanır; destekten yoksun kalanlar ise bu sözleşmenin tarafı değildir ve kendi şahıslarında doğan yansıma zararı ister.

Bununla birlikte ayrımın pratik bedeli de vardır. Aynı kazadan doğan uyuşmazlık iki ayrı mahkemeye bölünmekte, aynı kusur meselesi iki kez tartışılmakta ve ailenin aynı acıdan doğan talepleri ayrı yargılamalarda ilerlemektedir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin “aynı olay, tek zarar, tek mahkeme” yaklaşımı usul ekonomisi bakımından cazipti; ancak 4. Hukuk Dairesi zararın kimde doğduğunu esas almayı tercih etmiştir.

Avukat açısından en önemli sonuç, görev tespitinin artık davacı bazında yapılması gerektiğidir. Yolcu taşıma kazası dosyası alındığında şu sorular dava açılmadan önce cevaplanmalıdır: Müvekkil yolcunun kendisi mi, yoksa desteğinden yoksun kalan yakını mı? Taşıyıcı firma davalı olacak mı? Mirasçılık sıfatıyla istenen bir kalem var mı? Dava değeri tüketici hakem heyeti sınırının üzerinde mi? Taşıyıcı için arabulucuya başvuruldu mu? Bu soruların her biri, dosyanın esasına girilmeden aylar kaybedilmesini önleyebilir.

Yargıtay'ın, taşıyıcının davalı olmadığı ve yalnız trafik sigortacısına açılan yolcu davalarında da açık bir ölçüt koyması, kararın bıraktığı en önemli boşluğu dolduracaktır. O zamana kadar en güvenli yol, yaralanan yolcu adına taşıyıcıyı da davaya katmak ve davayı tüketici mahkemesinde, hakem heyeti sınırının üzerinde bir değerle açmaktır.

KAYNAKÇA

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 3, 68, 73, 73/A, 83.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 4, 5, 1401, 1483.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 53, 56.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 85, 97.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 114, 115, 165, 166.

5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, m. 35.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18/A.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, m. 30.

7589 sayılı Kanun (16.07.2026).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2234, K. 2021/830, T. 24.06.2021.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/5636, K. 2025/11567, T. 08.07.2025.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/5731, K. 2026/2980, T. 12.05.2026.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/5188, K. 2026/2131, T. 13.04.2026.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, E. 2026/212, K. 2026/959, T. 01.07.2026.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, E. 2023/64, K. 2026/1051, T. 22.04.2026.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, E. 2024/1299, K. 2026/334, T. 05.03.2026.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, E. 2025/1033, K. 2025/1199, T. 02.10.2025.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, E. 2024/1547, K. 2025/291, T. 27.01.2025 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 E. sayılı kararında aktarıldığı şekliyle).

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, E. 2023/2804, K. 2024/670, T. 20.02.2024 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 E. sayılı kararında aktarıldığı şekliyle).

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi, E. 2021/1174, K. 2023/361, T. 07.03.2023 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 E. sayılı kararında aktarıldığı şekliyle).

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, E. 2022/423, K. 2023/42, T. 18.01.2023 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 E. sayılı kararında aktarıldığı şekliyle).

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, E. 2022/682, K. 2022/1235, T. 29.04.2022 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 E. sayılı kararında aktarıldığı şekliyle).

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/329, K. 2022/465, T. 28.03.2022 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 E. sayılı kararında aktarıldığı şekliyle).

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2018/1848, K. 2020/610, T. 24.09.2020 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 E. sayılı kararında aktarıldığı şekliyle).