Giriş

7578 s. Kanun ile 5651 s. Kanun’da değişikliğe gidilmiş ve sosyal medya platformlarının 15 yaşını doldurmayanlara hizmet vermesi yasaklanmış, 15-18 yaş arası için de ayrıştırılmış hizmet sunma zorunluluğu getirilmiştir. Bu düzenlemeler kasım ayında yürürlüğe girecektir. 10.10.2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik’te ise bu düzenlemeler somutlaştırılmıştır.

A) Yaş Doğrulama Zorunluluğu ve E-Devlet Yöntemi

Yönetmeliğe göre yürürlük tarihinden sonra açılacak hesaplar için yaş doğrulaması zorunludur. Bu işlem gerçekleştirilmez ise sosyal medya platformu tarafından yeni hesap açma isteği kabul edilmeyecektir.

Yürürlük tarihinden önce açılmış olan mevcut hesaplar da 15 yaş yasağına tabi olduğu için özünde bunların da doğrulanması gerektiği açıktır. Yönetmeliğin geçici 1. maddesinde de bu sebeple, mevcut hesaplar için de doğrulamanın 31.03.2027 tarihine kadar yapılması gerektiği düzenlenmiştir. Yönetmeliğe göre bu doğrulama, E-Devlet üzerinden gerçekleştirilecektir.

B) Doğrulanmayan Mevcut Hesaplara Ne Olacak?

Yönetmeliğin geçici 1. maddesinde, yürürlük tarihinden önce mevcut olan sosyal medya hesapları için 31.03.2027 tarihine kadar e-devlet üzerinden doğrulama yapılması gerektiği düzenlenmiştir. Bu doğrulamayı yaptırmak, sosyal medya platformlarına bir yükümlülük olarak getirilmiştir. Maddede e-devlet üzerinden doğrulama yapılıp da hesabın 15 yaşını doldurmayan bir kullanıcı tarafından kullanıldığı tespit edilmiş ise bu hesabın kapatılacağı düzenlenmiştir. Fakat bu doğrulamanın hiç yapılmadığı hesapların akıbetine dair bir bilgiye yer verilmemiştir.

İlgili maddede 31.03.2027 tarihine kadar tüm hesaplar için bu doğrulamanın yapılmasını sağlama görevi, sosyal medya platformuna yüklenmiş ve 11. maddede de bunun gereğini yapmamanın 5651 s. Kanun’daki idari yaptırımlar ile cezalandırılacağı düzenlenmiştir. Dolayısıyla sosyal medya platformlarının, yükümlülüklerinin gereğini yapmak için kullanıcılarından bu doğrulamayı yapmalarını talep etmeleri gerekmektedir. Bu talep üzerine yine de doğrulama yapılmamışsa, bu noktada birkaç ihtimal gerçekleşebilir.

İlk olarak, yönetmeliğin 6. maddesinde doğrulanmış bir hesabın bile 15 yaşından küçük biri tarafından kullanıldığı anlaşılır ise sosyal medya platformunun bu hesabı askıya alması, tekrar doğrulama yapılmaz ise kapatması gerektiği düzenlenmiştir. Dolayısıyla doğrulama yapmış hesaplar için geçerli olan bu düzenleme evleviyetle doğrulanmamış hesaplar için de uygulanabileceğinden, mevcut bir hesap 31.03.2027 tarihine kadar doğrulama yapmamışsa ve bu hesabın 15 yaşından küçük biri tarafından kullanıldığı şüphesi doğmuşsa, bu hesabın askıya alınacağı ve doğrulama yapılmadığı zaman kapatılacağını söylemek gerekir.

İkinci olarak, böyle bir şüphenin olmadığı hesaplar için ise sosyal medya platformları, yönetmeliğin geçici 1. maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmek ve müeyyideler ile muhatap olmamak için 31.03.2027 tarihine kadar bir yaş doğrulaması yaptırma çabası içerisine girecektir. Ancak kullanıcının bildirime rağmen yaş doğrulaması yapmaması halinde ne olacağı, yönetmelikte belirtilmemiştir. Düzenleme, yaş doğrulaması yapılmaması durumunda sosyal medya platformuna yaptırım uygulanacağı yönündedir. Öyleyse sosyal medya platformlarının, yaptırımlar ile muhatap olmamak için yaş doğrulaması yapmayan hesapları askıya alma ve nihayetinde kapatma yoluna gidebilme ihtimali mevcuttur. Ancak bu konuda şu an için kesin bir şey söylemek mümkün görünmemektedir.

C) Doğrulama Sırasında Devlet Kullanıcı Bilgilerini, Platform da Vatandaş Bilgilerini Görecek Mi?

Yaş doğrulaması sırasında kullanıcı adı E-Devlet üzerinden girilmeyecek ve bu işlemden kaynaklı olarak kimin hangi hesabı kullandığının devlet tarafından bilinmesi gibi bir durum gerçekleşmeyecektir. Zira ilgili yönetmeliğin 7. maddesinde, e-devlet tarafının sosyal medya platformundaki kullanıcı bilgilerinden, sosyal medya platformunun da e-devlet tarafındaki vatandaş bilgilerinden haberdar olmayacağı yazılıdır. Burada e-devlet sistemi üzerinden, sosyal medya platformuna yalnızca kullanıcının kaç yaşında olduğunu gösteren ‘yaş doğrulama belirteci’ (token) iletilecektir. Dolayısıyla kullanıcı adı-kimlik bilgisi eşleştirmesinin otomatik olarak e-devlet üzerinden yapılması gibi bir durum söz konusu değildir.

Bu noktada şunu belirtmek gerekir zaten 5651 s. Kanun ek md. 4’e göre sosyal medya platformları resmi taleplerde, failin kimliğinin tespiti için gereken log kayıtlarını iletmek zorundadır. Dolayısıyla bir sosyal medya hesabını açtığınız ve yaş doğrulaması yaptığınızda, kimliğiniz ile kullanıcı adınız eşleştirilmeyecek ve hesabı kimin kullandığı bilinmeyecektir. Fakat faaliyetleriniz hukuki bir uyuşmazlığa konu olduğunda, platformlar bilgilerinizi saklı tutma hakkına sahip değildir.