Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası 1/100.000 Ölçekli Revizyon Çevre Düzeni Planı, 2026 yılında tarımsal amaçlı yapılaşma bakımından köklü biçimde değiştirilmiştir. Değişikliğin temel gerekçesi, farklı kurumların farklı mevzuat ve yapılaşma kriterleri uygulamasından doğan sorunların giderilerek bu konudaki belirleyici yetkinin Tarım ve Orman Bakanlığında toplanmasıdır. Bu amaçla tarım arazilerinin sınıflarına göre öngörülen farklı emsal ve yapılaşma sınırlamaları kaldırılmış; yapıların taban alanı, inşaat alanı ve yüksekliğinin Tarım ve Orman Bakanlığınca belirlenmesi kabul edilmiştir. Ayrıca mevcut sınırlamaların tarımsal yatırımları güçleştirdiği, üretimi farklı parsellere yayarak daha fazla tarım arazisinin tahribine yol açtığı vurgulanmış; entegre tarımsal tesislerde azami emsal 0,50, organize tarım ve hayvancılık alanlarında ise 0,60 olarak belirlenmiştir.

Tarım Arazilerindeki Emsal ve Yapılaşma Koşulları Nasıl Değişti?

Önceki çevre düzeni planında tarımsal amaçlı yapılar için arazi sınıfına göre farklı emsal sınırları uygulanmaktaydı. Mutlak tarım arazilerinde 0,20, marjinal tarım arazilerinde 0,30, dikili ve özel ürün arazilerinde 0,10, örtü altı tarım arazilerinde 0,05 olan bu sınırlar kaldırılmıştır. Ergene Havzası için ayrıca belirlenen 0,08, 0,10 ve 0,20 emsal sınırları da yürürlükten çıkarılmıştır.

Yeni düzenlemede yapılaşma koşulları, tesisin niteliğine göre belirlenmiştir:

1. Entegre olmayan tarımsal amaçlı yapılar: Çevre düzeni planında sabit emsal sınırı kaldırılmıştır. Bu yapıların taban alanı, toplam inşaat alanı ve yüksekliği, 5403 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde Tarım ve Orman Bakanlığınca belirlenecektir. Diğer hususlarda Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği uygulanacaktır.

2. Tarımsal amaçlı entegre tesisler: İlgili kurum görüşleri ve Tarım ve Orman Bakanlığının izniyle yapılabilecektir. Azami emsal 0,50 olup diğer yapılaşma koşulları imar planıyla belirlenecektir.

3. Organize tarım ve hayvancılık alanları: Tarımsal üretim, hayvancılık, ürün işleme, depolama ve bunları destekleyen tesisler bir arada yer alabilecektir. Bu alanlarda emsal 0,60 olarak belirlenmiş, uygulama için imar planı zorunlu tutulmuştur. 4562 sayılı Kanun kapsamındaki Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri bu emsal hükmünün dışındadır.

Tarımsal amaçlı yapılar başka amaçlarla kullanılamaz veya dönüştürülemez. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığının belirleme ve izin yetkisi, ilgili idareden alınması gereken yapı ruhsatı ve diğer izinlerin yerine geçmemektedir.

Sonuç

Plan değişikliği, tarımsal amaçlı yapılaşmada uygulama birliğinin sağlanması ve üretimin ihtiyaçlarına uygun yapılaşma koşullarının belirlenmesi bakımından önemli bir adımdır. Bununla birlikte gerekçe raporunda yer verilen entegre olmayan tarımsal yapılar için imar planı zorunluluğunun kaldırılması ve resmî yola cephesi bulunmayan tarım arazilerinde geçiş hakkıyla hayvancılık tesislerine ruhsat verilebilmesi önerileri açık plan hükümlerine dönüştürülmemiştir. Bu önerilerin hayata geçirilmesi, tarımsal yatırımların önündeki önemli iki engelin daha kaldırılmasını sağlayacaktır.